ΤΟ ΚΑΡΑΒΟΣΚΥΛΟ Ο ΒΑΖΑΙΟΣ

• 2025.11.21
• Λάμπρος Βαζαίος

Στις 26 Σεπτεμβρίου 1943 στο Λακκί της Λέρου, βυθίζεται το ελληνικό αντιτορπιλικό «Βασίλισσα ‘Όλγα», μετά από την επιδρομή των γερμανικών αεροσκαφών που είχαν απογειωθεί από το κατεχόμενο αεροδρόμιο της Ρόδου. Κατά την επιδρομή, ο Κυβερνήτης του πλοίου και άλλα 70 μέλη του πληρώματος σκοτώνονται. Η αεροπορική επίθεση αυτή, με πρώτο θύμα της το αξιόμαχο ελληνικό αντιτορπιλικό, αποτέλεσε και το ξεκίνημα της «Μάχης της Λέρου». Δείτε το σχετικό αφιέρωμα της ΕΡΤ (https://www.ert.gr/…/vythisi-toy-antitorpilikoy-quot…/ #ΕΡΤ Αρχείο_Ιστορία

Στον κατάλογο των νεκρών συναντούμε το όνομα του Δίοπου – Θερμαστή, Στυλιανού Βαζαίου. Εδώ έρχεται η σύμπτωση των ονομάτων να αποκαλύψει ακόμη ένα νεκρό, που δεν περιλαμβάνεται στον παρακάτω κατάλογο. Η ιστορία δημοσιεύτηκε αρχικά στην “ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ” από όπου και η παρακάτω φωτογραφία του δημοσιεύματος με ιδιόχειρο σημείωμα του Ναυάρχου Μόραλη .

Αργότερα είδε το φως της δημοσιότητας και στην Εφημερίδα ΕΦΣΥΝ με τίτλο : Βαζαίος: ο καραβόσκυλος που χάθηκε με το «Βασ. Ολγα».

Όταν ο αντιναύαρχος ε.α. Γιώργος Μόραλης (1920-2020) συνάντησε, πριν χρόνια, τον Στρατιωτικό γιατρό, καθηγητή, Λάμπρο Βαζαίο, κάτι του θύμισε το όνομα.

– Βαζαίος, είπατε;

– Μάλιστα, Λάμπρος Βαζαίος.

– Τι μου θυμίσατε τώρα… Καθίστε να σας διηγηθώ μια μικρή ιστορία.

Του διηγήθηκε λοιπόν, με συγκίνηση και τρυφερότητα, ότι Βαζαίος λεγόταν ένας υποκελευστής που υπηρετούσε μαζί του στο αντιτορπιλικό «Βασίλισσα Ολγα» στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Και τον θυμόταν καλά, διότι ο Βαζαίος είχε και τον σκύλο του στο πλοίο, που όλοι τον φωνάζανε κι αυτόν «Βαζαίο». Ήταν ένα γλυκύτατο και ζωηρό σκυλάκι, η χαρά όλου του πληρώματος.

«Όπως γνωρίζετε», συνέχισε ο ναύαρχος, «το “Βασίλισσα Ολγα” βυθίστηκε στο Λακκί της Λέρου, στις 26 Σεπτεμβρίου, μετά από αιφνιδιαστική επίθεση δεκάδων γερμανικών αεροσκαφών.

Πήρε μαζί του στον βυθό 73 άνδρες, με πρώτο τον κυβερνήτη, πλοίαρχο Μπλέσα, 5 αξιωματικούς, 10 υπαξιωματικούς, 54 ναύτες και άλλους 3 Αγγλους ναύτες. Μεταξύ των νεκρών ήταν και ο υποκελευστής Βαζαίος, αλλά και ο σκύλος του, ο “Βαζαίος”».

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Στα τέλη Απριλίου 1941, λίγες μέρες πριν από τη είσοδο των Γερμανών στην Αθήνα, ο Γιώργος Μόραλης είχε ακολουθησει με το ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΟΛΓΑ, το Στόλο κατά την αποδημία του στη Μέση Ανατολή. Στη Μέση Ανατολή, υπηρέτησε σχεδόν συνεχώς σε αντιτορπιλικά (ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΟΛΓΑ, ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ, ΝΑΥΑΡΙΝΟΝ και ΠΙΝΔΟΣ), μετέχοντας στις συμμαχικές επιχειρήσεις στη Μεσόγειο, περιλαμβανομένων συνοδείας νηοπομπών στην άκρως επικίνδυνη περιοχή του Τομπρούκ (1942), των επιχειρήσεων στη Δωδεκάνησο (Σεπτέμβριος-Νοέμβριος 1943, με το ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ), καθώς και των αποβάσεων στο Άντζιο της Ιταλίας (Ιανουάριος 1944, επίσης με το ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ) και τη Νότια Γαλλία (Αύγουστος 1944, με το ΠΙΝΔΟΣ).

Δείτε το πλήρες βιογραφικό του Γεώργιου Μόραλη εδώ

Σε ανάρτηση του Ελληνικού Ινστιτούτου Ναυτικής Ιστορίας (ΕΛ.Ι.Ν.ΙΣ) υπάρχει ολόκληρη η Ιστορία του Αντιτορπιλικού “Βασιλίσσα Όλγα” και τα ονόματα των νεκρών.

Χάθηκαν στην βύθιση  του “Βασίλισσα Όλγα”

Αξιωματικοί
Πλωτάρχης	Γεώργιος Μπλέσσας
Υποπλοίαρχος	Μιχαήλ Γρηγορόπουλος
Υποπλοίαρχος	Δημήτριος Μπάτσης
Υποπλοίαρχος (Μηχ)	Αλέξανδρος Σακίπης
Σημαοφόρος	Νικόλαος Σιμιτζόπουλος
Έφ. Σημαιοφόρος	Ιωάννης Δουρής(1)
Επ. Σημαιοφόρος (Οικ.)	Παναγιώτης Κονταράτος(2)
Υπαξιωματικοί
Αρχικελευστής Τηλεγραφητής	Δανιήλ Σγουρός
Κελευστής (Ηλεκ.)	Δημήτριος Μαστράκος(2)
Υποκελευστής Α΄ (Πυρ.)	Αντώνιος Λιάσκος
Υποκελευστής Α΄ (Τορ.)	Γεώργιος Ζήλος
Υποκελευστής Β΄ (Τηλ.)	Μάριος Ξενάκης
Υποκελευστής Β΄ (Μηχ.)	Δημήτριος Μπέης
Υποκελευστής Β΄ (Μηχ.)	Γεώργιος Δούκας
Υποκελευστής Β΄ (Μηχ.)	Ελευθέριος Μπαλόκας
Υποκελευστής Β΄ (Μηχ.)	Ευθύμιος Πέρρος
Υποκελευστής Β΄ (Μηχ.)	Χρήστος Βασιλειάδης
Δίοποι
Αρμενιστής	Ιωάννης Παράβαλος
Πυροβολητής	Γεώργιος Μπουλιέρης
Πυροβολητής	Κυριάκος Τσαλαπατάκης
Πυροβολητής	Γεώργιος Ζαχαράκης
Πυροβολητής	Γεώργιος Μαραγκός
Πυροβολητής	Στέφανος Νταβλιάκος
Πυροβολητής	Βασίλειος Θεοδοσόπουλος
Πυροβολητής	Ιωάννης Νομικός
Πυροβολητής	Ανάργυρος Στεργίου
Πυροβολητής	Βασίλειος Ρίζος
Πυροβολητής	Λουκάς Παπαδογιαννάκης
Πυροβολητής	Αντώνιος Ζαραβέλλας(2)
Πυροβολητής	Ιωάννης Χριστόπουλος
Πυροβολητής	Ευστράτιος Αρβανιτάκης(2)
Πυροβολητής	Παναγιώτης Κουντούρης
Πυροβολητής	Ιωάννης Καλαγκιάς
Πυροβολητής	Κωνσταντίνος Κόκκαλης
Τορπιλητής	Στυλιανός Σταματόπουλος
Τηλεγραφητής	Μιχαήλ Στουραΐτης
Τηλεγραφητής	Δημήτριος Μαρωνίτης
Διαχειριστής	Αθανάσιος Μυλωνάς
Μηχανικός	Εμμανουήλ Δημητρούλιας
Μηχανικός	Γεώργιος Κωνσταντινέας
Μηχανικός	Μαρκος Μένης
Μηχανικός	Χριστόφος Σουρής
Ηλεκτρολόγος	Σωτήριος Ιατρού
Ηλεκτρολόγος	Αντώνιος Λεονταρίτης
Ηλεκτρολόγος	Ιωάννης Παπαγεωργίου
Θερμαστής	Στυλιανός Βαζαίος
Ναύτες
Αρμενιστής	Νικόλαος Παναγιώτου
Αρμενιστής	Γεώργιος Κάτρης
Πυροβολητής	Ηλίας Βιντιάδης
Πυροβολητής	Παναγιώτης Γκέτσος
Πυροβολητής	Νικόλαος Δημητρίου
Πυροβολητής	Νικόλαος Διακορώνιας
Πυροβολητής	Ευτύχιος Καγιαβάς
Πυροβολητής	Γεώργιος Καλαφάτης
Πυροβολητής	Ιωάννης Κόλλιας
Πυροβολητής	Χρήστος Αργύρης
Πυροβολητής	Μιχαήλ Κουντούδης
Πυροβολητής	Νικόλαος Μαυρομμάτης
Πυροβολητής	Κων/νος Νικολαΐδης
Πυροβολητής	Γεώργιος Τσούλος(2)
Τορπιλητής	Μαρίνος Βόγας
Τορπιλητής	Ευστάθιος Κριμιτζής
Μηχανικός	Μάρκος Βιτάλης
Μιχανικός	Μιλτιάδης Πεπερίδης
Μιχανικός	Σωκράτης Τσάκος(2)
Ηλεκτρολόγος	Ιωάννης Γαρδίας
Ηλεκτρολόγος	Ελευθέριος Τσούμας
Θερμαστής	Κων/νος Κοχείλας
Θερμαστής	Γεώργιος Δήμου
Καταστρώματος	Χρήστος Τσολάκης
Εσχαρεύς	Μιχαήλ Βάλβης

Το άρθρο θα ήταν ημιτελές αν δεν περιγράφαμε τις τελευταίες  στιγμές του ένδοξου αντιτορπιλικού .  Το απόσμασμα είναι από την ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ με Τίτλο “Αντιτορπιλικό Βασίλισσα Όλγα (D-15)”. Στην παραπάνω ανάρτηση περιγράφεται αναλυτικά η δράση του πλοίου κατά τον Β’ ΠΠ.

Το αντιτορπιλικό HMS Intrepid (D 10)

Junkers Ju 88

……. Μετά από μικρή ανάπαυλα, το πρωί της 25ης Σεπτεμβρίου το Βασίλισσα Όλγα απέπλευσε από την Αλεξάνδρεια, μαζί με το βρετανικό αντιτορπιλικό HMS Intrepid (D10) για να διεξάγουν περιπολία στην περιοχή δυτικά της Καρπάθου με σκοπό να εμποδίσουν τη διέλευση εχθρικών πλοίων από την ηπειρωτική Ελλάδα και την Κρήτη προς τα Δωδεκάνησα. Καθώς τα δύο πλοία περιπολούσαν στην καθορισμένη περιοχή, τα ξημερώματα της 26ης Σεπτεμβρίου έλαβαν σήμα με το οποίο διατάσσονταν να καταπλεύσουν στη Λέρο. Στις 07.00 το πρωί της ίδιας μέρας έφτασαν στον όρμο Λακκί της Λέρου, με το Βασίλισσα Όλγα να αγκυροβολεί κοντά στο μέσο του όρμου και το Intrepid περίπου 200 μέτρα ανατολικότερα. Η ολονύχτια περιπολία είχε κουράσει το πλήρωμα του Βασίλισσα Όλγα κι έτσι οι περισσότεροι κατέβηκαν στα υποφράγματα για να αναπαυθούν. Στη γέφυρα έμεινε ο Αξιωματικός Φυλακής με τους βοηθούς του, στα πυροβόλα και τα πολυβόλα έμειναν οι μισοί άνδρες των ομοχειριών και οι μηχανές διατηρήθηκαν σε δίωρη ετοιμότητα για απόπλου. Υπό την προστασία των ιταλικών αντιαεροπορικών πυροβολαρχιών, τα πληρώματα των δύο αντιτορπιλικών πίστεψαν ότι στο ορμητήριο της Λέρου θα περνούσαν μια γαλήνια αιγαιοπελαγίτικη μέρα.

Περίπου στις 10:00 εμφανίστηκαν στον ουρανό της Λέρου 20-24 γερμανικά αεροσκάφη Ju 88^[101] της 2ης Σμηναρχίας της 51ης Πτέρυγας Βομβαρδισμού (II/KG51) και της 2ης Σμηναρχίας της 6ης Πτέρυγας Βομβαρδισμού (II/KG6)^[102]. Τα Ju 88 επιτέθηκαν κατά των δύο αντιτορπιλικών σε τρία κύματα των 6-8 αεροσκαφών. Τα Ju 88 του πρώτου κύματος, ακολουθώντας τον άξονα εισόδου του όρμου, ξεκίνησαν τη βύθισή τους από ύψος περίπου 1500 μέτρων και έριξαν τις βόμβες τους κατά του Βασίλισσα Όλγα και του Intrepid από τα 300-400 μέτρα, ενώ ταυτόχρονα έριχναν με τα πολυβόλα τους κατά των καταστρωμάτων ώστε να εμποδίσουν τα πληρώματα να καταλάβουν θέσεις μάχης. Το Βασίλισσα Όλγα έμεινε αλώβητο παρά τις κοντινές εκρήξεις που το συγκλόνισαν, όμως το Intrepid δέχτηκε μία βόμβα που του δημιούργησε ρήγμα 2×1 μέτρων και διέλυσε τον Νο 3 λέβητα .

Έπειτα από ένα λεπτό από το τέλος του πρώτου κύματος εμφανίστηκε το δεύτερο κύμα των Ju 88, το οποίο βομβάρδισε τις ιταλικές εγκαταστάσεις στο νησί, δίνοντας τον χρόνο στα πληρώματα των αντιτορπιλικών να επανδρώσουν τα αντιαεροπορικά πυροβόλα τους. Όμως η εμφάνιση του τρίτου κύματος ήταν μοιραία για το Βασίλισσα Όλγα. Οι πρώτες ριπές των Ju 88 βρήκαν τον Πλωτάρχη Μπλέσσα στο στήθος και στον λαιμό, ρίχνοντάς τον νεκρό στο κατάστρωμα του πλοίου. Δίπλα του έπεσαν νεκροί αρκετοί άντρες. Λίγο μετά το αντιτορπιλικό δέχτηκε δύο τουλάχιστον βόμβες που έπεσαν πίσω από την πρυμναία τσιμινιέρα και ανατίναξαν το βληματοθέσιο του αντιαεροπορικού πυροβόλου Vickers και ίσως το βληματοθέσιο του τρίτου πυροβόλου των 127 mm^[105]. Επακολούθησε μια φοβερή έκρηξη και το πρυμναίο τμήμα σχεδόν αποκομμένο, έγειρε δεξιά και άρχισε να βυθίζεται παρασύροντας το υπόλοιπο σκάφος προς τον βυθό. Οι απεγνωσμένες προσπάθειες του πληρώματος να διασωθεί το πληγωμένο σκάφος δεν έφεραν αποτέλεσμα και έτσι δόθηκε στις 10:08 διαταγή από τον Ανθυποπλοίαρχο Δανιήλ να εγκαταλειφθεί. Έπειτα από λίγο το σκάφος αναποδογύρισε και τελικά βυθίστηκε στις 10:11. Τη στιγμή που το τελευταίο μέρος του πλοίου, η πλώρη του, χάνονταν κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, όσοι από το πλήρωμα κατάφεραν να σωθούν, αναφώνησαν γεμάτοι συγκίνηση «Ζήτω η Όλγα».

Την ημέρα της βύθισής του στο Βασίλισσα Όλγα επέβαιναν ως πλήρωμα 211 Έλληνες αξιωματικοί και ναυτοδίοποι και 11 Άγγλοι ναύτες, συνολικά δηλαδή 222 άνδρες. Από αυτούς έχασαν τη ζωή του ο κυβερνήτης, πέντε αξιωματικοί, 10 υπαξιωματικοί, 54 ναυτοδίοποι και τρεις Άγγλοι ναύτες. Από τους συνολικά 141 Έλληνες διασωθέντες υπήρχαν 23 τραυματίες. Επίσης ως επισκέπτες επέβαιναν στο αντιτορπιλικό 15 Λέριοι πολίτες και 7 Έλληνες ναύτες από το πλήρωμα του φορτηγού πλοίου Taganrog. Από αυτούς έχασαν τη ζωή τους 3 Λέριοι και 4 ναύτες.

 

Επιμέλεια Ανάρτησης : Αργύρης Τασιόπουλος

---

Η Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή ή τροποποίηση του περιεχομένου χωρίς προηγούμενη άδεια και χωρίς σαφή αναφορά στην πηγή, στον συγγραφέα καθώς και σε όλες τις πρόσθετες πηγές που αναφέρονται στο αρχικό κείμενο.