Mελέτη του 2021 αποκλείει το απεμπλουτισμένο ουράνιο

ως αιτία του Σύνδρομο του Κόλπου

Πλήρης μετάφραση στα Ελληνικά του άρθρου από τον ιστότοπο The Conversation,
το οποίο δημοσιεύθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2021 με συγγραφείς τον Randall Parrish (Καθηγητή Γεωλογίας Ισοτόπων στο Πανεπιστήμιο του Πόρτσμουθ)
και τον Robert Haley (Καθηγητή Εσωτερικής Παθολογίας στο UT Southwestern).

 

Mετά το τέλος του Πολέμου του Κόλπου το 1991, περίπου το 25% των στρατιωτών που υπηρέτησαν εμφάνισε το «Σύνδρομο του Κόλπου» (Gulf War Illness) – μια χρόνια πάθηση της οποίας η αιτία παραμένει αναπόδεικτη και αποτελεί αντικείμενο συζητήσεων. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν κόπωση, νυχτερινές εφιδρώσεις, προβλήματα μνήμης και συγκέντρωσης, διάρροια, σεξουαλική δυσλειτουργία και χρόνιο σωματικό πόνο. Πολλά από αυτά τα συμπτώματα αποτελούν ενδεικτικά σημάδια ενός εγκεφαλικού προβλήματος, το οποίο προκύπτει από τη διαταραχή στη μετάδοση των νευρικών σημάτων.

Οι θεωρίες για τα αίτια της νόσου περιλαμβάνουν το ψυχολογικό τραύμα του πολέμου και την έκθεση σε ασυνήθιστες ουσίες – όπως τα εντομοκτόνα που χρησιμοποιήθηκαν για τον έλεγχο των εντόμων, τη σκόνη από πυρομαχικά απεμπλουτισμένου ουρανίου, τον καπνό από τις πετρελαιοπηγές που καίγονταν, τα χαμηλά επίπεδα νευροτοξικών αερίων και τα φάρμακα που ελήφθησαν για προστασία από τα χημικά όπλα. Πολλές από αυτές τις συνθήκες ήταν μοναδικές για τον πόλεμο του 1991.

Ωστόσο, η τελευταία μας έρευνα είναι πολύ πιθανό να αποκλείσει μία από αυτές τις αιτίες. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, όπλα κατασκευασμένα από  μέταλλο απεμπλουτισμένου ουρανίου χρησιμοποιήθηκαν για την καταστροφή ιρακινών αρμάτων μάχης. Η τοξική σκόνη που απελευθερωνόταν από αυτά θεωρούνταν ότι είχε συμβάλει στο Σύνδρομο του Κόλπου. Όμως, η μελέτη μας δείχνει ότι το απεμπλουτισμένο ουράνιο δεν έπαιξε κανέναν ρόλο στην ασθένεια. Αυτό περιορίζει πλέον τα αίτια της πάθησης στο νευροτοξικό αέριο σαρίν που διασκορπίστηκε κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, πιθανώς σε συνδυασμό με την έκθεση σε εντομοκτόνα.

Απεμπλουτισμένο Ουράνιο

Το απεμπλουτισμένο ουράνιο (DU) είναι ένα υποπροϊόν της διαδικασίας εμπλουτισμού του φυσικού ουρανίου για χρήση σε πυρηνικούς αντιδραστήρες ή όπλα. Λόγω της εξαιρετικά υψηλής πυκνότητάς του, χρησιμοποιείται σε αντιαρματικά βλήματα για τη διάτρηση του βαρέος θώρακα των αρμάτων μάχης.

Οι εκρήξεις από αυτά τα βλήματα δημιουργούν λεπτή, οξειδωμένη σκόνη ουρανίου, η οποία μπορεί να εισπνευστεί και να παγιδευτεί βαθιά στους πνεύμονες. Η εισπνεόμενη σκόνη ουρανίου διαλύεται αργά στην κυκλοφορία του αίματος και εναποτίθεται στα οστά και τα νεφρά. Η απορρόγηση μεγάλων δόσεων θα μπορούσε να προκαλέσει βλάβη στα νεφρά, τους πνεύμονες ή τα οστά.

Οποιαδήποτε ιατρικά σημαντική ποσότητα εισπνεόμενου απεμπλουτισμένου ουρανίου θα αποβληθεί σταδιακά από το σώμα μέσω των ούρων σε διάστημα πολλών ετών. Εάν η εισπνοή ήταν σημαντική, η ουσία θα είναι ανιχνεύσιμη στα ούρα ακόμη και πολλές δεκαετίες αργότερα. Αυτά τα επίπεδα μπορούν να υπολογιστούν με τη χρήση μοντέλων του ανθρώπινου μεταβολισμού.

Στην έρευνά μας, αναπτύξαμε μια νέα μέθοδο δοκιμής για τη μέτρηση των ισοτόπων του ουρανίου στα ούρα, η οποία είναι 10 φορές πιο ευαίσθητη από τις προηγούμενες μεθόδους. Δοκιμάσαμε τα ούρα 154 βετεράνων των ΗΠΑ που είχαν προσβληθεί από το Σύνδρομο του Κόλπου. Για σύγκριση, εξετάσαμε επίσης μια ομάδα ελέγχου βετεράνων που δεν είχαν την ασθένεια.

Μετρώντας τη συγκέντρωση ουρανίου, μπορέσαμε να υπολογίσουμε την ημερήσια απέκκριση απεμπλουτισμένου ουρανίου. Προκειμένου να μετρήσουμε με ακρίβεια αυτή την αναλογία ισοτόπων και επομένως να ποσοτικοποιήσουμε την απέκκριση, έπρεπε να διαχωρίσουμε και να καθαρίσουμε το ουράνιο από οτιδήποτε άλλο υπήρχε στο δείγμα των ούρων.

Η φασματομετρία μάζας δεν εντόπισε απεμπλουτισμένο ουράνιο σε κανένα δείγμα, ούτε στην ομάδα ελέγχου ούτε στους στρατιώτες με το Σύνδρομο του Κόλπου. Αυτό έδειξε ότι αυτοί οι βετεράνοι δεν θα μπορούσαν να έχουν εισπνεύσει περισσότερα από 0,1 χιλιοστόγραμμα (mg) απεμπλουτισμένου ουρανίου – ποσότητα που δεν επαρκεί για να προκαλέσει οποιαδήποτε ασθένεια.

Δεδομένου ότι οι βετεράνοι που εξετάστηκαν ήταν αντιπροσωπευτικοί του συνόλου των ασθενών στις ΗΠΑ, τα ευρήματά μας αφαιρούν το απεμπλουτισμένο ουράνιο από τη λίστα των πιθανών αιτιών του Συνδρόμου του Κόλπου. Αυτό είναι το πιο ισχυρό αποτέλεσμα των τελευταίων 25 ετών σχετικά με τη σχέση μεταξύ απεμπλουτισμένου ουρανίου και του Συνδρόμου του Κόλπου.

Νευροτοξικό Αέριο Σαρίν

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ραδιενεργές ουσίες στο περιβάλλον – ιδιαίτερα εκείνες που χρησιμοποιούνται σε πολεμικές επιχειρήσεις – δεν αποτελούν αιτία ανησυχίας. Τα δικαστήρια έχουν μάλιστα αποφανθεί στο παρελθόν ότι η έκθεση σε απεμπλουτισμένο ουράνιο συνέβαλε στον θάνατο στρατιωτών στην Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματά μας, φαίνεται λιγότερο πιθανό ότι η σκόνη από τις εκρήξεις απεμπλουτισμένου ουρανίου προκάλεσε βλάβη στους στρατιώτες κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Κόλπου.

Παρόλα αυτά, καμία ισχυρή υγειονομική μελέτη δεν έχει εξετάσει τις επιπτώσεις στους αμάχους που εκτέθηκαν σε ρύπανση από εργοστάσια που επεξεργάζονταν απεμπλουτισμένο ουράνιο. Ως εκ τούτου, ο γενικός κίνδυνος για την υγεία από σημαντική εισπνοή απεμπλουτισμένου ουρανίου δεν είναι ακόμη σαφώς γνωστός.

Η εξάλειψη του απεμπλουτισμένου ουρανίου ως πιθανού ενόχου μάς φέρνει ένα βήμα πιο κοντά στην αποκάλυψη της πραγματικής αιτίας. Προηγούμενες ιατρικές μελέτες για το Σύνδρομο του Κόλπου έχουν τεκμηριώσει πρόβλημα στο σύστημα μετάδοσης νευρικών σημάτων του εγκεφάλου. Αυτό το πρόβλημα είναι απόλυτα συμβατό με τις επιπτώσεις της έκθεσης σε χαμηλά επίπεδα του νευροτοξικού αερίου σαρίν, πιθανώς ενισχυμένο από την έκθεση σε εντομοκτόνα.

Η επανάληψη αυτής της μελέτης, χρησιμοποιώντας τις ίδιες μετρήσεις υψηλής ευαισθησίας σε άλλους πληθυσμούς που ενδέχεται να έχουν εκτεθεί, θα μπορούσε είτε να αναδείξει προβλήματα μόλυνσης από απεμπλουτισμένο ουράνιο είτε να παράσχει διαβεβαιώσεις για ελάχιστους κινδύνους υγείας.

Πηγή The Coversation : εδώ

Πέρα από την πιστή μετάφραση παραθέτουμε για την ενημερωσή σας μερικές πρόσθετες πληροφορίες. 

Πιθανοί παράγοντες πρόκλησης του Συνδρόμου του Κόλπου

Τα προστατευτικά χάπια  Πυριδοστιγμίνης (PB) που έπαιρνε υποχρεωτικά το προσωπικό ως αντίδοτο για πιθανή επίθεση με χημικά όπλα, σε συνδιασμό με ευρεία χρήση εντομοκτόνων θεωρούνται ως ένας πιθανός παράγοντας .

Παρασιτοκτόνα και Οργανοφωσφορικά: Η μαζική χρήση ισχυρών χημικών στις σκηνές των στρατιωτών για την προστασία από έντομα και σκορπιούς της ερήμου.

Καπνός από τις πετρελαιοπηγές: Η εισπνοή των τοξικών σωματιδίων από τις εκατοντάδες πετρελαιοπηγές που πυρπόλησε ο στρατός του Σαντάμ Χουσεΐν.

Νευροτοξικό Αέριο Σαρίν : Μετά την κατάπαυση του πυρός τον Μάρτιο του 1991, οι αμερικανικές δυνάμεις (συγκεκριμένα τμήματα Μηχανικού του XVIII Airborne Corps) ανέλαβαν να καταστρέψουν τις τεράστιες αποθήκες πυρομαχικών του Σαντάμ Χουσεΐν στο Khamisiyah (ένα σύμπλεγμα από περίπου 100 τσιμεντένια οχυρωμένα καταφύγια και δεκάδες ανοιχτές αποθήκες). Το μεγάλο λάθος ήταν ότι οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες απέτυχαν να ενημερώσουν τους στρατιώτες στο πεδίο ότι εκεί φυλάσσονταν χημικά όπλα. Οι στρατιώτες θεώρησαν ότι επρόκειτο για κοινά, συμβατικά βλήματα και ρουκέτες πυροβολικού.

Οι Αμερικανοί στρατιώτες τοποθέτησαν εκρηκτικά και ανατίναξαν δεκάδες καταφύγια την 4 και 10 Μαρτίου 1991 . Μεταξύ αυτών:

• Το Καταφύγιο 73 (Bunker 73): Περιείχε περίπου 2.160 ρουκέτες.

• Η περιοχή “The Pit” (Το Όρυγμα): Ένας ανοιχτός χώρος δίπλα στις αποθήκες, όπου οι στρατιώτες συγκέντρωσαν και ανατίναξαν περίπου 1.250 ιρακινές ρουκέτες των 122mm.

Αυτό που δεν γνώριζαν ήταν ότι οι ρουκέτες, δεν ήταν συμβατικά πυρομαχικά, αλλά ήταν γεμάτες με ένα θανατηφόρο μείγμα Σαρίν (Sarin) και Κυκλοσαρίν (Cyclosarin) — δύο από τα πιο ισχυρά νευροτοξικά αέρια (nerve agents) στον κόσμο. Η ανατίναξη με C4 δεν κατέστρεψε όλα τα χημικά (τα οποία ιδανικά απαιτούν ελεγχόμενη καύση σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες για να εξουδετερωθούν). Αντίθετα, οι εκρήξεις έσπασαν τα περιβλήματα των ρουκετών και απελευθέρωσαν τόνους υγρού σαρίν στην ατμόσφαιρα, το οποίο ατμοποιήθηκε αμέσως.

Λόγω των μετεωρολογικών συνθηκών και των ανέμων που επικρατούσαν εκείνες τις ημέρες, δημιουργήθηκε ένα αόρατο τοξικό νέφος (plume) που ταξίδεψε σε απόσταση δεκάδων χιλιομέτρων προς τα νότια, περνώντας πάνω από τις περιοχές όπου ήταν στρατοπεδευμένες οι συμμαχικές δυνάμεις. Επειδή η έκθεση έγινε σε πολύ χαμηλές, «υπο-κλινικές» δόσεις (low-level exposure), κανένας στρατιώτης δεν πέθανε ακαριαία εκείνη την ημέρα, ούτε εμφάνισε τα κλασικά οξέα συμπτώματα της δηλητηρίασης από Σαρίν (παράλυση, σπασμούς). Οι αισθητήρες χημικών όπλων ορισμένων μονάδων χτύπησαν, αλλά οι αξιωματικοί υπέθεσαν ότι επρόκειτο για «λάθος συναγερμό». Το θέμα παρέμεινε κρυφό για χρόνια. Χρειάστηκε να φτάσουμε στο 1996, όταν υπό την πίεση των επιθεωρητών του ΟΗΕ (UNSCOM) και των αποκαλύψεων της CIA, το αμερικανικό Πεντάγωνο αναγκάστηκε να παραδεχτεί δημόσια το γεγονός.

Οι μεταγενέστερες προσομοιώσεις σε υπολογιστές έδειξαν ότι περισσότεροι από 100.000 Αμερικανοί και συμμαχικοί στρατιώτες βρέθηκαν κάτω από την πορεία του τοξικού νέφους.  Η εισπνοή αυτών των ελάχιστων ποσοτήτων σαρίν σε συνδυασμό με άλλα χημικά (όπως τα χάπια προστασίας και τα εντομοκτόνα) θεωρείται σήμερα από την επιστημονική κοινότητα ως μία από τις βασικότερες και πιο τεκμηριωμένες αιτίες για την εμφάνιση του Συνδρόμου του Κόλπου. Ιατρικές έρευνες των επόμενων ετών έδειξαν ότι οι βετεράνοι που εκτέθηκαν στο Khamisiyah παρουσίασαν σε βάθος χρόνου υψηλότερα ποσοστά εγκεφαλικών δυσλειτουργιών, χρόνιων νευρολογικών προβλημάτων, ακόμα και καρκίνου του εγκεφάλου.

Το DU δεν μπορούσε να εξηγήσει το γενικευμένο Σύνδρομο του Κόλπου, καθώς οι περισσότεροι από τους 250.000 ασθενείς βετεράνους δεν πλησίασαν ποτέ περιοχές με DU.

Η καταστροφική πυρκαγιά στο Camp Doha του Κουβέιτ, στις 11 Ιουλίου 1991. Η σύνδεση αυτού του περιστατικού με το Σύνδρομο του Κόλπου (Gulf War Syndrome / Illness) αποτελεί αντικείμενο έντονης επιστημονικής, πολιτικής και στρατιωτικής αντιπαράθεσης για δεκαετίες.

Λίγους μήνες μετά τη λήξη των εχθροπραξιών, μια βλάβη στον θερμαντήρα ενός οχήματος μεταφοράς πυρομαχικών προκάλεσε μια αρχική φωτιά, η οποία γρήγορα επεκτάθηκε σε μια τεράστια αποθήκη πυρομαχικών και στο πάρκιο οχημάτων (motor pool). Η πυρκαγιά μαινόταν για μέρες. Κατέστρεψε περισσότερα από 100 οχήματα, ανάμεσά τους τέσσερα άρματα μάχης M1A1 Abrams. Μέσα στη φωτιά κάηκαν και εξερράγησαν περίπου 660 βαριά βλήματα DU των 120mm (περίπου 3-4 τόνοι ουρανίου). Οι στρατιώτες που έσπευσαν να σβήσουν τη φωτιά, καθώς και αυτοί που συμμετείχαν στις εργασίες καθαρισμού τις επόμενες ημέρες, δεν είχαν ιδέα για την ύπαρξη του DU. Κυκλοφορούσαν ανάμεσα στα καμένα τανκς και τα λιωμένα βλήματα, εισπνέοντας τη μαύρη τοξική σκόνη (οξείδιο του ουρανίου) χωρίς μάσκες, χωρίς γάντια και με τις καλοκαιρινές τους στολές.

Για τους στρατιώτες του Camp Doha ή αυτούς που επλήγησαν από «φίλια DU πυρά» μέσα σε Abrams, οι συνέπειες είναι πολύ συγκεκριμένες και διαφορετικές του Συνδρόμου του Κόλπου. Οι μακροχρόνιες ιατρικές παρακολουθήσεις αυτών των στρατιωτών έδειξαν αυξημένα ποσοστά νεφρικών διαταραχών (λόγω της βαριάς χημικής τοξικότητας του ουρανίου ως μετάλλου), αναπνευστικών προβλημάτων, καθώς και περιπτώσεις καρκίνου σε βάθος χρόνου λόγω της εσωτερικής ακτινοβολίας άλφα στους πνεύμονες.

Οι συνθήκες που προκάλεσαν το “Σύνδρομο του Κόλπου“, δεν έχουν καμιά σχέση με το λεγόμενο κατ’ αναλογία “Σύνδρομο των Βαλκανίων” 

Επιμέλεια Ανάρτησης : Αργύρης Τασιόπουλος