ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΣΤΗΝ ΒΟΣΝΙΑ

Η χρήση πυρομαχικών απεμπλουτισμένου ουρανίου (Depleted Uranium -DU)  στην Βοσνία.

Περιεχόμενα

1. Ιστορικό
2. Ελληνική Δύναμη Βοσνίας (ΕΛΔΥΒ)
3. Το Απεμπλουτισμένο Ουράνιο (Σύνοψη)
4. Περιοχές της Βοσνίας που χρησιμοποιήθηκαν DU Πυρομαχικά
5. Οι Έλεγχοι για ρύπανση με απεμπλουτισμένο ουράνιο.

Ιστορικό. 

Η εμπλοκή του ΝΑΤΟ στη Βοσνία την περίοδο 1993–1995 εξελίχθηκε σταδιακά, από επιτήρηση και εφαρμογή αποφάσεων του ΟΗΕ, σε πραγματικές πολεμικές επιχειρήσεις και τελικά σε αποφασιστική αεροπορική εκστρατεία που συνδέθηκε με την πορεία προς το Dayton.

Ο πόλεμος στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη άρχισε το 1992, μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Οι βασικές εμπλεκόμενες και αντιμαχόμενες στρατιωτικές δυνάμεις ήταν:

• οι κυβερνητικές δυνάμεις της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης,
• οι Σερβοβόσνιοι της Republika Srpska,
• οι Κροατοβόσνιοι, που αρχικά συγκρούστηκαν επίσης με τις κυβερνητικές δυνάμεις.

Ο ΟΗΕ είχε αναπτύξει την UNPROFOR, αλλά η κατάσταση παρέμενε εξαιρετικά δύσκολη. Το ΝΑΤΟ αρχικά δεν μπήκε στον πόλεμο ως ανεξάρτητη εμπόλεμη δύναμη. Ενεργούσε κυρίως για την εφαρμογή αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Ήδη από το 1992, το ΝΑΤΟ άρχισε να υποστηρίζει την εφαρμογή του εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ στην Αδριατική. Από το 1993 η επιχείρηση Maritime Guard συνδυάστηκε με τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αργότερα εξελίχθηκε στην Operation Sharp Guard. Στόχος ήταν να εμποδίζεται η μεταφορά όπλων προς την πρώην Γιουγκοσλαβία. Με την απόφαση  Resolution 816 της 31ης Μαρτίου 1993, ο ΟΗΕ επέκτεινε την απαγόρευση σε όλα τα στρατιωτικά αεροσκάφη, ανέθεσε στην UNPROFOR την παρακολούθηση, και εξουσιοδότησε τα κράτη-μέλη να λάβουν «όλα τα αναγκαία μέτρα» για την επιβολή της απαγόρευσης.

Στις 12 Απριλίου 1993 το ΝΑΤΟ άρχισε επίσημα την επιχείρηση Deny Flight. Στην αρχική φάση συμμετείχαν αεροσκάφη της Γαλλίας, της Ολλανδίας και των ΗΠΑ, μαζί με αεροσκάφη NATO AWACS για την επιτήρηση του εναέριου χώρου. Αρχικός στόχος ήταν “Να μην μπορούν οι εμπόλεμες πλευρές να χρησιμοποιούν στρατιωτικά αεροσκάφη πάνω από τη Βοσνία.” Στην αρχή επομένως το ΝΑΤΟ δεν βομβάρδιζε επίγειους στόχους. Επέβαλλε τη ζώνη απαγόρευσης πτήσεων.

Στις 28 Φεβρουαρίου 1994, αεροσκάφη της Republika Srpska παραβίασαν τη ζώνη απαγόρευσης. Αμερικανικά F-16 της επιχείρησης Deny Flight τα αναχαίτισαν. Τέσσερα σερβοβοσνιακά αεροσκάφη καταρρίφθηκαν. Ήταν η πρώτη πολεμική εμπλοκή στην ιστορία του ΝΑΤΟ. Το ίδιο το ΝΑΤΟ την χαρακτηρίζει ως την πρώτη στρατιωτική εμπλοκή της Συμμαχίας. Αυτό έχει τεράστια ιστορική σημασία. Το ΝΑΤΟ, που είχε δημιουργηθεί το 1949 ως συμμαχία συλλογικής άμυνας, είχε πλέον χρησιμοποιήσει τα όπλα του σε πραγματική πολεμική επιχείρηση.

Το 1994 ο ρόλος του ΝΑΤΟ διευρύνθηκε. Ο ΟΗΕ είχε δημιουργήσει τις λεγόμενες «ασφαλείς περιοχές» (Safe Areas): Sarajevo, Srebrenica, Tuzla, Žepa, Goražde και Bihać. Το ΝΑΤΟ άρχισε να παρέχει αεροπορική υποστήριξη (Close Air Support) στην UNPROFOR. Με άλλα λόγια, τα αεροσκάφη του δεν περιορίζονταν πλέον στην απαγόρευση πτήσεων. Μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την προστασία των κυανόκρανων και των προστατευόμενων περιοχών.

Το 1995 η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά. Οι Safe Areas του ΟΗΕ αποδείχθηκαν ανεπαρκώς προστατευμένες. Τον Ιούλιο του 1995 έπεσε η Srebrenica και ακολούθησε η μαζική δολοφονία χιλιάδων Βόσνιων μουσουλμάνων ανδρών και αγοριών. Η διεθνής πολιτική πίεση για αποφασιστικότερη στρατιωτική δράση αυξήθηκε δραματικά. Παράλληλα, το Sarajevo παρέμενε υπό πολιορκία.

Στις 28 Αυγούστου 1995, όλμος έπληξε την αγορά Markale του Sarajevo . Σκοτώθηκαν 67 και τραυματίστηκαν 142 άμαχοι. Οι UNPROFOR και το  NATO κατέληξαν ότι η επίθεση προερχόταν από σερβοβοσνιακές θέσεις. Αυτό αποτέλεσε τον άμεσο καταλύτη για τη μεγάλη αεροπορική επιχείρηση. Στις 30 Αυγούστου 1995 το ΝΑΤΟ άρχισε επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών στόχων των Σερβοβόσνιων (Operation Deliberate Force). Το ΝΑΤΟ αναφέρει ότι η απόφαση βασίστηκε στην εκτίμηση των στρατιωτικών διοικητών του ΟΗΕ και του ΝΑΤΟ και στις αποφάσεις που είχαν ληφθεί στο πλαίσιο των σχετικών ψηφισμάτων. Υπήρξε προσωρινή διακοπή στις 1 Σεπτεμβρίου και επανέναρξη στις 5 Σεπτεμβρίου. Οι στόχοι περιλάμβαναν διοικητήρια, κέντρα επικοινωνιών, εγκαταστάσεις αεράμυνας, αποθήκες πυρομαχικών, πυροβολαρχίες, στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Το ΝΑΤΟ αναφέρει ότι η επιχείρηση διήρκεσε συνολικά περίπου 12 ημέρες και συνέβαλε στην αλλαγή των στρατιωτικών συσχετισμών και στην απόφαση της σερβοβοσνιακής ηγεσίας να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις.

Κατά την διάρκεια της επιχείρησης (Αυγ.1995), οι περιοχές της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης που στοχοποιήθηκαν με βλήματα απεμπλουτισμένου ουρανίου ήταν το Χατζήτσι (Hadzici), η Λουκάβιτσα (Lukavica) και το Χαν Πίγιεσακ (Han Pijesak). Εικάζεται ότι περισσότερες από 10.800 βλήματα DU εκτοξεύτηκαν σε αυτές τις τοποθεσίες, που αντιστοιχούν σε 3,3 τόνους απεμπλουτισμένου ουρανίου (Žunić et al., 2011, Nuhanović et al., 2015, Vidić et al., 2013). Η χρήση πυρομαχικών απεμπλουτισμένου ουρανίου στη Βοσνία συνδέεται κυρίως με τα αεροσκάφη A-10 των ΗΠΑ. Τα A-10 χρησιμοποιούσαν το πυροβόλο GAU-8/A, διαμετρήματος 30 mm, με διατρητικά βλήματα που περιείχαν DU.

Ελληνική Δύναμη Βοσνίας (ΕΛΔΥΒ)

Η ΕΛΔΥΒ συγκροτήθηκε στις αρχές του 1996, αμέσως μετά την υπογραφή της Συμφωνίας του Ντέιτον (Δεκέμβριος 1995) που έθεσε τέλος στον αιματηρό πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας. Αποτέλεσε τη σημαντικότερη ανάπτυξη ελληνικών χερσαίων δυνάμεων στο εξωτερικό για ειρηνευτική αποστολή μέχρι τότε.

Η Ελλάδα συμμετείχε στη διεθνή πολυεθνική δύναμη του ΝΑΤΟ IFOR (Implementation Force / Δύναμη Επιβολής της Ειρήνης), η οποία στη συνέχεια μετονομάστηκε σε SFOR (Stabilization Force / Δύναμη Σταθεροποίησης). Η αρχική δύναμη της ΕΛΔΥΒ αποτελούνταν από έναν Ειδικό Λόχο Μεταφορών (περίπου 250-280 στελέχη και οπλίτες) με περισσότερα από 110 οχήματα (φορτηγά Steyr, Mercedes, οχήματα υποστήριξης). Εγκαταστάθηκε στο Βίσοκο (Visoko), βορειοδυτικά του Σεράγεβο, ενταγμένη οργανικά στο Βελγικό Τάγμα Μεταφορών (Belgian Transport Battalion). Ανέλαβε το κρίσιμο έργο της επιμελητείας (logistics), της μεταφοράς ανθρωπιστικής βοήθειας, εφοδίων, δομικών υλικών για την ανασυγκρότηση των υποδομών, καθώς και της υποστήριξης της μετακίνησης των συμμαχικών δυνάμεων.

Η ΕΛΔΥΒ  αντιμετώπισε αρχικά δύσκολες Αρχικές Συνθήκες. Η άφιξη της πρώτης αποστολής στις αρχές του 1996 έγινε κάτω από ακραίες καιρικές συνθήκες (βαρύς βαλκανικός χειμώνας) και σε ένα διαλυμένο στρατόπεδο στο Βίσοκο που στερούταν βασικών υποδομών. Παρά το γεγονός ότι επρόκειτο για αποστολή υποστήριξης, η περιοχή παραμονής και οι διαδρομές μεταφορών ήταν γεμάτες ναρκοπέδια, κατεστραμμένους δρόμους και εστίαζε σε μια χώρα με νωπές τις πληγές του εμφυλίου.

Η ΕΛΔΥΒ διατήρησε την παρουσία της στο Βίσοκο μέχρι τις αρχές του 2003. Το 2003, ο Λόχος Μεταφορών επέστρεψε στην Ελλάδα και η ελληνική παρουσία ανασυντάχθηκε, μεταφερόμενη στο στρατόπεδο Butmir στο Σεράγεβο με μικρότερη δύναμη (Λόχος Στρατονομίας/Υποστήριξης). Η αποστολή ολοκληρώθηκε σταδιακά στα τέλη του 2004, όταν η διοίκηση της ειρηνευτικής επιχειρήσεως μεταβιβάστηκε από το ΝΑΤΟ στην Ευρωπαϊκή Ένωση (επιχείρηση EUFOR Althea).

Η ΕΛΔΥΒ—όπως και άλλες συμμαχικές δυνάμεις στα Βαλκάνια—ήρθε στην επικαιρότητα με την διόγκωση στα ΜΜΕ, κινδύνων για την υγεία του προσωπικού για το λεγόμενο «Σύνδρομο των Βαλκανίων» (έκθεση σε απεμπλουτισμένο ουράνιο από τους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ).

Το Απεμπλουτισμένο Ουράνιο (Σύνοψη)

Απεμπλουτισμένο Ουράνιο (Depleted Uranium – DU) είναι ένα υποπροϊόν της βιομηχανικής διαδικασίας εμπλουτισμού του φυσικού ουρανίου. Κατά τον εμπλουτισμό του φυσικού ουρανίου για τη δημιουργία πυρηνικού καυσίμου ή όπλων, αφαιρείται το πιο ραδιενεργό ισότοπο, το Ουράνιο-235. Το υλικό που απομένει αποτελείται σχεδόν εξ ολοκλήρου από Ουράνιο-238 και ονομάζεται απεμπλουτισμένο Depleted Uranium – DU).

Χρησιμοποιείται κυρίως για δύο λόγους: εξαιρετικά υψηλή πυκνότητα (περίπου 1,7 φορές πυκνότερο από τον μόλυβδο) και πυροφορική ιδιότητα (αναφλέγεται κατά την πρόσκρουση) σε Αντιαρματικά πυρομαχικά υψηλής ταχύτητας που «τρυπούν» βαριά θωρακισμένα οχήματα ((Armor-Piercing) και για Πρόσθετη θωράκιση αρμάτων μάχης (π.χ. M1 Abrams) για προστασία από εχθρικά βλήματα.

Παρουσιάζει xαμηλή Ραδιενέργεια. Είναι περίπου 40% λιγότερο ραδιενεργό από το φυσικό ουράνιο. Εκπέμπει κυρίως σωματίδια άλφα (2 Πρωτόνια + 2 Νετρόνια). Τα σωματίδια άλφα δεν μπορούν να διαπεράσουν το ανθρώπινο δέρμα, ένα φύλο χαρτιού, μερικά εκκατοστά  αέρα. Επομένως, η απλή επαφή ή η εγγύτητα με ένα άθικτο βλήμα DU δεν συνιστά άμεσο κίνδυνο ακτινοβολίας. 

Ο πραγματικός κίνδυνος εμφανίζεται όταν το βλήμα προσκρούσει σε στόχο: λόγω της υψηλής θερμοκρασίας και πίεσης, το DU οξειδώνεται και διασπάται σε λεπτή σκόνη (αεροζόλ). Όταν τα σωματίδια DU εγκλωβιστούν εσωτερικά (στους πνεύμονες ή τους ιστούς μέσω εισπνοής/τραυματισμού), τα σωματίδια άλφα βομβαρδίζουν άμεσα (από μηδενική απόσταση τα γειτονικά κύτταρα, αυτό αυξάνει μακροπρόθεσμα τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκινογενέσεων (π.χ. καρκίνος του πνεύμονα). Επιπλεον υπάρχει και η Χημική Τοξικότητα. Το DU ως βαρή μέταλλο, εάν εισπνευστεί ή καταποθεί (μέσω σκόνης) ή εισέλθει στο σώμα από θραύσματα, συσσωρεύεται κυρίως στα νεφρά, προκαλώντας βλάβες στη νεφρική λειτουργία.

Ομάδες Υψηλού Κινδύνου αποτελούν τα πληρώματα οχημάτων που επλήγησαν από βλήματα DU, Προσωπικό που εισέρχεται σε κατεστραμμένα οχήματα χωρίς εξοπλισμό αναπνευστικής προστασίας και Ομάδες περισυλλογής, ναρκοαλιείας ή συντήρησης που διαχειρίζονται θραύσματα και σκόνη.

Περιοχές της Βοσνίας που χρησιμοποιήθηκαν DU Πυρομαχικά

Εκτοξεύτηκαν στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη (B&H)  πυρομαχικά DU που περιειχαν  τρεις τόνους DU   την περίοδο μεταξύ 1994 και 1995, ένας τόνος στη Σερβία και το Μαυροβούνιο, και 11 τόνοι στο Κοσσυφοπέδιο το 1999. Συγκριτικά αναφέρεται ότι,  320 τόνοι πυρομαχικών απεμπλουτισμένου ουρανίου (DU) χρησιμοποιήθηκαν στον πρώτο Πόλεμο του Κόλπου.

Το 1995, οι περιοχές της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης που στοχοποιήθηκαν με βλήματα απεμπλουτισμένου ουρανίου ήταν το Χατζήτσι (Hadzici), η Λουκάβιτσα (Lukavica) και το Χαν Πίγιεσακ (Han Pijesak). Εικάζεται ότι περισσότερες από 10.800 βλήματα DU εκτοξεύτηκαν σε αυτές τις τοποθεσίες, που αντιστοιχούν σε 3,3 τόνους απεμπλουτισμένου ουρανίου (Žunić et al., 2011, Nuhanović et al., 2015, Vidić et al., 2013).

Η πλειονότητα των πυρομαχικών απεμπλουτισμένου ουρανίου διεισδύει στο έδαφος, οδηγώντας ενδεχομένως σε σε ρύπανση του αέρα ή των υπογείων υδάτων, καθώς και σε μόλυνση των τροφίμων (Nuhanović et al., 2015, Loppi et al., 2003). Ως εκ τούτου, το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP, 2001, UNEP, 2002, UNEP, 2003) έχει εξετάσει τις περιοχές που επλήγησαν από το απεμπλουτισμένο ουράνιο, επιπλέον διαφόρων ερευνητικών άρθρων που διευρύνουν αυτή τη βάση δεδομένων. Αντίστοιχες έρευνες πρ5αγματοποίησαν και Ελληνικές αποστολές.

Οι Έλεγχοι για ρύπανση με απεμπλουτισμένο ουράνιο.

Η επέμβαση του ΝΑΤΟ  το 1999 στην Πρωην Γιουκοσλαβία  και αναφορές στα ΜΜΕ για ρύπανση με απεμπλουτισμένο ουράνιο (Depleted Uranioum – ΔΘ) οδήγησε αρχικά (1999) την Διευθυνση Πολεμικών Χημικών ουσδιών του Γ’ Κτηνιατρικού Νοσοκομείο (Δνση ΠΧΟ/Γ’ΚΝΟ)  σε προκαταρτική έρευνα στο Κόσοβο για ενδεχόμενη ρύπανση από την χρήση πυρομαχικών DU. Το 2000 η “δημοσιογραφική κινδυνολογία” έλαβε διαστάσεις “χιονοστιβάδας” σε όλο τον Ευρωπαικό Τύπο. Το ΓΕΕΘΑ σε συνεργασία με το Υπουργείο Ανάπτυξης συγκρότησε  Επιτροπή Ελέγχου αποτελουμένη από επιστήμονες της Ελληνικής Επιστροπής Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ), Στελέχη της Δνσης ΠΧΟ/Γ’ΚΝΟ και Στρατιωτκούς Ιατρούς .

Στην αποστολή έρευνας στο VISOKO της Βοσνίας συμμετείχαν – 25-26 Ιαν. 2001 :

• Μιχαήλ Αντωνόπουλος-Ντόμης (1947–2021), Αντιπρόεδρος της ΕΕΑΕ
• Αντώνης Μαλτέζος, δρ. Φυσικος Υψηλών Ενεργειών, τμήμα ΤΕΡΠ
• Ευστάθιος Κυριακόπουλος, Ηλεκτρονικός, τμήμα ΤΕΡΠ της ΕΕΑΕ
• Αργύρης Τασιόπουλος, Συνταγματάρχης Χημικός – Κτηνίατρος ΓΕΕΘΑ

Στην αποστολή στο στρατόπεδο Butmir στο Σεράγεβο (10/10/2001), δεν συμμετείχε η ΕΕΑΕ, η Ελληνική Ομάδα πραγματοποίησε τις δειγματοληψίες και απέστειλε τα δείγματα στην  ΕΕΑΕ και στα Κτηνιατρικά Εργαστήρια του Κεντρου Βιολογικών Ερευνών Στρατού (ΚΒΙΕΣ). 

• Αργύρης Τασιόπουλος, Συνταγματάρχης Χημικός – Κτηνίατρος Δντης ΚΒΙΕΣ (το 2001)
• Αρχίατρος Λιασκώνης, 401 ΓΣΝΕ
• Ανθυπασπιστής Νικόαλος Γιαννής, ΚΒΙΕΣ

Την 10/10/2001 η παραπάνω επιτροπή περιβαλλοντολογικού ελέγχου μετέβη στην Βοσνία για ΡΒΧ έλεγχο και πιστοποίηση καταλληλότητας χρήσης από την ΕΛΔΥΒ του Στρατοπέδου της SFOR στην περιοχή BUTMIR μετά απο Διαταγή της ΓΕΣ/ΔΥΓ. 

Η επιτροπή :πραγματοποίησε έλεγχο επιπέδων ραδιενέργειας στο στρατόπεδο της SFOR στην περιοχή BUDMIR και δεν διαπίστωσε διαφοροποίηση αυτών σε σχέση με μετρήσεις στην ευρύτερη περιοχή του Σεράγεβο. Προέβη σε δειγματοληψίες χώματος και νερού από το στρατόπεδο της SFOR σε BUDMIR και νερού από το στρατόπεδο της ΕΛΔΥΒ στο VISOCO. Σημειώνεται ότι η δειγματοληψία νερού στο στρατόπεδο της ΕΛΔΥΒ στο VISOCO πραγματοποιήθηκε σε σημείο όπου στο παρελθόν εντοπίσθηκε απεμπλουτισμένο ουράνιο σε χαμηλή συγκέντρωση η οποία δεν αποτελούσε κίνδυνο για το προσωπικό. Τα δείγματα στάλθηκαν την Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ) για ραδιολογικό έλεγχο και στο ΚΒΙΕΣ για μικροβιολογικό έλεγχο του νερού. Στην EEAE στάλθηκαν 3 δείγματα εδάφους και ένα δειγμα νερού. Την 14/2/2002 ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα των εργαστηριακών εξετάσεων χώματος και νερού, σύμφωνα με τα οποία δεν βρέθηκαν ενδείξεις ρύπανσης με απεμπλουτισμένο ουράνιο.

Από την συνεκτίμηση των αποτελεσμάτων των εργαστηριακών εξετάσεων και των λοιπών μετρήσεων η επιτροπή έκρινε  το Στρατοπέδου της SFOR στην περιοχή BUDMIR κατάλληλο για χρήση από την ΕΛΔΥΒ.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Από πλευράς της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας συμετείχαν σε Κόσοβο ή Βοσνία :

Λεωνίδας Καμαρινόπουλος 

Πρόεδρος ΕΕΑΕ το 2001 

Ο Λεωνίδας Καμαρινόπουλος κατείχε σημαντικούς επιστημονικούς και ακαδημαϊκούς τίτλους στον τομέα της μηχανικής, της πυρηνικής τεχνολογίας και της αξιοπιστίας συστημάτων:

• Δίπλωμα Ηλεκτρολόγου Μηχανικού από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Βερολίνου (TU Berlin, 1970).

• Διδάκτωρ Μηχανικός (Dr.-Ing.) του Τεχνικού Πανεπιστημίου του Βερολίνου, με ειδίκευση στην αξιοπιστία και ασφάλεια τεχνολογικών συστημάτων (1972).

• Υφηγητής στην ασφάλεια πυρηνικών αντιδραστήρων ισχύος στο TU Berlin (1978-1979).

• Καθηγητής της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) στον Τομέα Πυρηνικής Τεχνολογίας.

• Καθηγητής (και μεταγενέστερα Ομότιμος Καθηγητής) του Τμήματος Βιομηχανικής Διοίκησης και Τεχνολογίας του Πανεπιστημίου Πειραιώς, με αντικείμενο την αξιοπιστία και πιθανολογική ανάλυση τεχνικών κινδύνων.

 

Μιχαήλ Αντωνόπουλος-Ντόμης (1947–2021)

Αντιπρόεδρος ΕΕΑΕ το 2001

Ο Μιχαήλ Αντωνόπουλος-Ντόμης (1947–2021) ήταν εξέχων επιστήμονας στον τομέα της Πυρηνικής Τεχνολογίας, με πλούσιο ακαδημαϊκό και ερευνητικό έργο στην Ελλάδα και το εξωτερικό:

• Δίπλωμα Ηλεκτρολόγου-Μηχανολόγου Μηχανικού από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ, 1970).

• Master of Science (M.Sc.) στην Πυρηνική Τεχνολογία από το Πανεπιστήμιο του Birmingham, Ηνωμένο Βασίλειο (1971).

• Διδάκτωρ Φιλοσοφίας (Ph.D.) στην Πυρηνική Τεχνολογία από το Πανεπιστήμιο του Birmingham (1974).

• Καθηγητής του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), στον Τομέα Ηλεκτρικής Ενέργειας, με αντικείμενο την Πυρηνική Τεχνολογία.

• Ερευνητής / Επισκέπτης Ερευνητής σε διεθνώς αναγνωρισμένα κέντρα πυρηνικών ερευνών (όπως η Αρχή Ατομικής Ενέργειας του Ηνωμένου Βασιλείου – UKAEA στο Harwell και το Εθνικό Εργαστήριο της Δανίας Risø), με εξειδίκευση στη δυναμική αντιδραστήρων, τη στοχαστική ανάλυση θορύβου (reactor noise analysis) και την ασφάλεια πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Κώστας Ποτηριάδης

• Ο Κώστας Ποτηριάδης είναι διδάκτωρ Πυρηνικής Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών (1992), με ειδίκευση στις εφαρμογές της Πυρηνικής Φυσικής, και απόφοιτος του Τμήματος Φυσικής (1986).
• Υπηρετεί σήμερα (2026) ως Ειδικός Λειτουργικός Επιστήμονας Α΄ βαθμίδας στην Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ), όπου από το 1999 προΐσταται του Τμήματος Εποπτείας Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος.
• Το επιστημονικό του έργο επικεντρώνεται στη μέτρηση ραδιονουκλιδίων σε περιβαλλοντικά και βιολογικά δείγματα, με τη χρήση φασματοσκοπικών τεχνικών και μετρητή ολόσωμης ακτινοβολίας. Διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διενέργεια επιτόπιων ραδιολογικών επισκοπήσεων και στην αντιμετώπιση ραδιολογικών περιστατικών στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
• Έχει συμμετάσχει σε εθνικές και διεθνείς αποστολές ομάδων εμπειρογνωμόνων, μεταξύ άλλων του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP), στα Βαλκάνια, το Κόσοβο, τη Σερβία, τη Βοσνία και το Μαυροβούνιο, με αντικείμενο την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη χρήση του απεμπλουτισμένου ουρανίου σε πολεμικές επιχειρήσεις.
• Έχει διατελέσει επιστημονικός υπεύθυνος, συντονιστής και υπεύθυνος πακέτων εργασίας σε εθνικά, ευρωπαϊκά και διεθνή ερευνητικά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), του Ευρωπαικού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), του ΝΑΤΟ και εθνικών φορέων, με αντικείμενα την ανίχνευση ραδιενεργών υλικών, την περιβαλλοντική ραδιενέργεια και την ανάπτυξη προηγμένων συστημάτων ανίχνευσης, ταυτοποίησης και παρακολούθησης ακτινοβολίας για επίγειες και διαστημικές εφαρμογές.

Αντώνης Μαλτέζος

Αντώνης Μαλτέζος, δρ. Φυσικος Υψηλών Ενεργειών, τμήμα ΤΕΡΠ της ΕΕΑΕ

• Ο Δρ. Αντώνης Μαλτέζος είναι φυσικός με διδακτορική διατριβή στη φυσική υψηλών ενεργειών και επιστημονική δραστηριότητα στην πυρηνική φυσική και την περιβαλλοντική ραδιενέργεια.
• Διδάκτωρ Φυσικής (Ph.D.). Η διδακτορική του διατριβή, που καταχωρίστηκε το 1989 στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, είχε τίτλο «Φωτοπαραγωγή μεσονίων charm μέσω του καναλιού ΦΠ+ στο πείραμα NA-14/2, στον επιταχυντή S.P.S. του CERN».
• Πυρηνικός φυσικός, με επιστημονική απασχόληση στον έλεγχο και την παρακολούθηση της περιβαλλοντικής ραδιενέργειας.

• Υπηρέτησε στο Τμήμα Ελέγχου Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος (ΤΕΡΠ), το οποίο είναι αρμόδιο για την παρακολούθηση της ραδιενέργειας στο περιβάλλον και τις εργαστηριακές μετρήσεις δειγμάτων.