ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΣΙΣ ΚΑΙ ΣΣΑΣ
- 2026.10.07
- Κωνσταντίνος Κυριακόπουλος
Επειδή για την ιστορία της Σχολής υπάρχει κάποια ασάφεια θα παραθέσω σε συνέχειες μερικά στοιχεία που σχετίζονται με την προπολεμική ΣΙΣ από το αρχείο μου,
Ο τρόπος με τον ὁποῖο εγίνοταν η πρόσληψη των στρατιωτικών ιατρών ήταν ο διαγωνισμός. Μετά τή Μικρασιατική Καταστροφή η δημιουργηθεῖσα οἰκονομική κατάσταση στὴν Ἑλλάδα ήταν πολύ δυσχερής.
Η απόφαση για την αποστολή αποφοίτων του Γυμνασίου για σπουδές στην Στρατιωτική Ιατρική Σχολή της Λυών, ήταν πρόταση του μέλους της Γαλλικής Στρατιωτικής Αποστολής Γενικού Αρχιάτρου Ἀρνὼ (Arnaud), που έγινε αποδεκτή από την Κυβέρνηση Βενιζέλου. Αποφασίτηκε όπως «φοιτηταὶ τῆς Ἰατρικῆς τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου ἀποστέλλονται κατ’ ἔτος καὶ κατόπιν διαγωνισμοῦ εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Ἰατρικὴν Σχολὴν τῆς Λυὼν πρὸς ἐκπαίδευσιν δαπάναις τοῦ Κράτους…” Οἱ φοιτητὲς ἀφοῦ σπουδάσουν καὶ πάρουν τὸ διδακτορικὸ δίπλωμα τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς τῆς Lyon ὀνομάζονταν ἀνθυπίατροι καὶ εἰσέρχονταν στὴν Ἰατρικὴ Σχολὴ Ἐφαρμογῆς τοῦ Val de Grâce τῶν Παρισίων.
Κονταργύρης Ἀθανάσιος
Πρώτος που εστάλη ήταν ο Κωνσταντίνος Παπαστρατηγάκης που όμως μετά την έναρξη του Α΄ παγκοσμίου Πολέμου ανακλήθηκε στην Ελλάδα μαζί με τους άλλους μαθητές που φοιτούσαν. Όμως αυτός και οι Πράτσικας Ἀνδρέας Κονταργύρης Ἀθανάσιος δεν επανήλθαν και έμειναν στη Γαλλία υπηρετήσαντες στον Γαλλικό Στρατό, Μετά την ανάληψη της εξουσίας στην Αθήνα από τον Ελευθέριο Βενιζέλο επανήθλαν τελιωμένοι γιατοί στην Ελλάδα και ονομάτηκαν ανθυπίατροι του Ελληνικού Στρατού.
Φωτογραφία μαθητών τῆς ΣΙΣ τῆς Λυών στα 1928. (Εκ του Αρχείου του Γ. Χαιρόπουλου) 1=Γιούνης Δημήτριος 2. Τζάκος = Κωνσταντίνος. 3 = Κροντήρης Αθανάσιος 4=Κούκουζας Ανδρέας (Φαρμακοποιός). 5. =Μουρουνάκης Δημήτριος. 6.=Σαρφατής Σαλβατώρ. 7 = Χαιρόπουλος Γεώργιος. Οι λοιποί είναι Γάλλοι.
Άλλες αποστολές μαθητών στην Λυών έγιναν το 1919 και το 1925. Ὁ ἴδιος ὁ Χλωροκώστας σὲ ἀναφορὰ του πρὸς τὸ ΓΕΣ (Τὸ ἀντίγραφον μᾶς παρεχώρησε ὁ γιός του ἀπὸ τὸ ἀρχεῖο τοῦ πατέρα του) ἀναφέρει τα εξής: «…ὅταν ἐπέστρεψα στὴν Ἑλλάδα (σημ. σὰν πτυχιοῦχος τῆς Σχολῆς τῆς Λυὼν) τῷ 1925 εἰσηγήθην εἰς τὸν Ἐπίατρον Φραντζεσκάκην ὑπηρετοῦντα εἰς τὴν Διεύθυνσιν Ὑγειονομικῆς Ὑπηρεσίας νὰ ἱδρυθῇ Ἰατρικὴ Στρατιωτικὴ Σχολὴ, οὗτος ἀνέφερε τοῦτο εἰς τὸν Γεν. Ἀρχίατρον Ἀθανασόπουλον καὶ οὕτως ἱδρύθη ἡ Ἰατρικὴ Στρατιωτικὴ Σχολὴ μὲ πρῶτον Διευθυντὴν τὸν Γενικὸν Ἀρχίατρον Φλῶκον…»
Βασίλειος Χλωροκώστας (Μυθική Πραγματικότητα Δ. Μπούκη – Κ. Κυριακόπουλου)
Φλώκος Χαράλαμπος (Μυθική Πραγματικότητα Δ. Μπούκη – Κ. Κυριακόπουλου)
Η Στρατιωτική Ιατρική Σχολή των Αθηνών δημιουργήθηκε με διάταγμα της Δικτατορίας του Πάγκαλου και λειτούργησε από το 1926 μέχρι το 1935. Πρώτος διοικητής της Σχολή ήταν ο Γενικός Αρχίατρος Φλώκος, ο οποίος όμως, όπως και ο επόμενος Γενικός Αρχίατρος γρήγορα αντικατασταθήκανε από διοικητή συνταγματάρχη όπλου, με απόφαση του 1932.
Μετά από πολλές προσπάθειες υπογράφεται την 30ή Δεκεμβρίου 1925 το Νομοθετικό Διάταγμα της ιδρύσεως της Στρατιωτικής Ιατρικής Σχολής. Ὁ σκοπός της ιδρύσεώς της περιγράφεται στο άρθρο 1 του παραπάνω Νομοθετικού Διατάγματος και αναφέρεται ότι η Σχολὴ:
«…σκοπόν έχουσα την στρατιωτικὴν και επιστημονικὴν εκπαίδευσιν του αναγκαιούντος κατ’ έτος αριθμού μονίμων Υγειονομικών αξιωματικών διά την συμπλήρωσιν των παρουσιαζομένων κενών του Υγειονομικού Σώματος, εξ ής καί μόνης θά προέρχωνται εἰς το μέλλον άπαντες οἱ υγειονομικοί αξιωματικοί του Στρατεύματος…»
Η Σχολή διοικητικώς υπάγοταν «υπό τας αμέσους διαταγάς του Υπουργείου των Στρατιωτικών» διευθύνοταν δέ από Γενικό Αρχίατρο βοηθούμενον «…διά τὰς καθαρώς στρατιωτικάς σπουδάς εν γένει υπό ανωτέρου αξιωματικού του μαχίμου όπλου ως διευθυντού των σπουδών και υποδιευθυντού της Σχολής.» Από τους πίνακες της Ὀργανώσεως του Στρατού θά ορίζονταν οἱ αξιωματικοί που θά αποτελούσαν το διοικητικό και εκπαιδευτικό προσωπικό της Σχολής. στη Σχολή θά εἰσαγόντουσαν μετά από επιτυχή διαγωνισμό απόφοιτοι Γυμνασίου ἢ άλλης ισότιμης του Κράτους Σχολής, που θά ήσαν Ἕλληνες υπήκοοι, υγιεῖς, ηλικίας ὄχι μεγαλύτερης από’ τα 20 έτη. Γιά όσους υπηρετούσαν στο Στρατό το όριο ηλικίας ήταν τα 23 χρόνια.
Ἡ διάρκεια της φοιτήσεως στη Σχολή ήταν 6 χρόνια και οἱ μαθητές εγράφονταν στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών πτυχιούχοι της οποίας εγίνονταν. Και τα μεν μαθήματα της Ιατρικής παρακολουθούσαν στο Πανεπιστήμιο τα δε στρατιωτικά εδιδάσκονταν στη Σχολή. Οἱ μαθητές απαλλάσσονταν του ανά ἑξάμηνο τέλους εγγραφής στό Πανεπιστήμιο καθώς καί των φροντιστηριακών δαπανών. Ἡ διαμονή και φοίτηση στη Σχολή ήταν δωρεάν. Μονο γιά την αγορά βιβλίων αξίας άνω των 200 μεταλλικών δραχμών το χρόνο επιβαρύνονταν οἱ μαθητές, γιατί δέν μπορούσε να βαρύνη τό Δημόσιο.
«Διά την επί πλέον δαπάνην παρέχεται εἰς τους μή εὐπορούντας μαθητάς δάνειον τοκοχρεωλυτικόν εκ του Δημοσίου Ταμείου εξοφλητέον μετά τήν αποφοίτησίν των καί τήν προαγωγήν των εἰς αξιωματικούς εκ του μισθού των». Γράφει ο Μ. Γκιάλας πὼς χάρη στις ενέργειες του Φλώκου ξεπεράστηκε το πρόβλημα της αγορᾶς των συγγραμμάτων τα οποῖα αγοράζονταν από τή Σχολή.
Ἡ στολή των μαθητών καθορίσθηκε μέ Προεδρικό Διάταγμα Ὁ χρονος φοιτήσεως στή σχολή εθεωρεῖτο χρόνος Υπηρεσίας. Μετά τό τέλος του ακαδημαϊκού έτους και μετά από επιτυχεῖς εξετάσεις στά Πανεπιστημιακά καί Στρατιωτικά Μαθήματα καταρτίζονταν δύο πίνακες, ἕνας της Πρυτανείας καί ἕνας της Σχολής που παροσιαζόταν η σειρά της επιτυχίας των. «..Πᾶς μή λαβὼν την βάσιν ταύτην εν ἑκατέρῳ των πινάκων τούτων θεωρεῖται αποτυχών, αποβάλλεται δε της σχολής και απόλλυσι πᾶν δικαίωμα περαιτέρω φοιτήσεως εὰν δὶς καθ’ άπασαν την διάρκειαν της σχολικής περιόδου αποτύχῃ». Ἐάν αποβάλοταν από τή Σχολή μετά τή συμπλήρωση του 20ού έτους της ηλικίας κατατάσσοταν αμέσως στο στράτευμα γιά θητεία δύο ετών με το βαθμό του λοχία νοσοκόμου.
Μετά τή λήψη του πτυχίου της Ιατρικής αναγορεύονταν διδάκτορες του Πανεπιστημίου, κατατάσσονταν δε στο Στράτευμα με το βαθμό του ανθυπιάτρου, μέ 12ετή υποχρέωση παραμονής. Ἡ αρχαιότητά τους προέκυπτε από τή σειρά επιτυχίας τόσο στά στρατιωτικά όσο καί τά πανεπιστημιακά μαθήματα. Στό βαθμό του ανθυπιάτρου παρέμεναν δύο χρόνια καί ακολούθως ὀνομάζονταν υπίατροι ανεξαρτήτως του εάν υπήρχαν ή ὄχι θέσεις.
Ὅσοι τυχόν απομακρύνονταν από τό Στράτευμα πρίν συμπληρώσουν τίς υποχρεώσεις τους “διά λόγους βαρέων παραπτωμάτων”ἔχαναν γιά 5 χρόνια τό δικαίωμα ασκήσεως του επαγγέλματός των υποβάλλονταν δέ σέ χρηματικό πρόστιμο καθοριζόμενο από τόν Υπουργό των Στρατιωτικών ανάλογα μέ τήν ιδιωτική περιουσία του απομακρυνομένου.
Τό άρθρο 9 καθόριζε ότι μετά απο συγκατάθεση της Γαλλικής Κυβερνήσεως «ἐξασφαλίζεται αριθμός τις θέσεων Ἑλλήνων σπουδαστών εν τῇ Γαλλικῇ Στρατιωτικῇ Ιατρικῇ Σχολῇ καί κρίνεται σκόπιμος η τοιαύτη αποστολή σπουδαστών ο αριθμός οὗτος[1] λαμβάνεται εκ των φοιτούντων εἰς τήν Στρατιωτικήν Ιατρικήν Σχολήν, κατόπιν εξετάσεων κανονιζομένων διά Προεδρικού Διατάγματος.»
[1] Κανένας από τούς 189 μαθητές πού εἰσήχθησαν καί εφοίτησαν στήν προπολεμική ΣΙΣ δέν απεστάλη στή Σχολή της Λυών.
Επιμέλεια Ανάρτησης: Αργύρης Τασιόπουλος