ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

• 2025.01.11
• Άννα Ξένου

Η ταινία «Καποδίστριας» του Γιάννη Σμαραγδή (στις τελευταίες κινηματογραφικές προβολές τέλους 2025/αρχές 2026) έχει δεχθεί αρνητικές κριτικές, παρά την εμπορική της επιτυχία με υψηλές εισπράξεις και έντονη ανταπόκριση από κοινό. Η συζήτηση γύρω από αυτές τις αρνητικές κριτικές επικεντρώνεται σε αρκετά σημεία. Κριτικοί κινηματογράφου σημειώνουν ότι η αισθητική της ταινίας είναι υπερβολικά μελοδραματική ή μονοδιάστατη, με μικρή βαθύτερη σκηνοθετική επεξεργασία σε σχέση με το υλικό. Ένα από τα πιο επαναλαμβανόμενα σχόλια είναι πως ο Σμαραγδής παρουσιάζει τον Ιωάννη Καποδίστρια σχεδόν ως χαρακτήρα υπερβολικά ιδανικό ή «χριστο-like», παρά ως σύνθετο ιστορικό ηγέτη, με σκηνές όπου επικοινωνεί με θρησκευτικά σύμβολα αντί για πολιτική δράση. Κάποιες κριτικές, ειδικότερα από μέσα ενημέρωσης με έμφαση στον κινηματογράφο, έχουν επισημάνει προβλήματα στο continuity και στην απόδοση της ιστορίας, όπως πανομοιότυπες στολές και φόντο σε σκηνές που υποτίθεται εκτείνονται σε χρόνια και άλλες σκληρότερες απόψεις σε διαδικτυακά φόρουμ κινηματογραφικά φτωχή ή «πατριωτική προπαγάνδα» χωρίς ουσιαστική καλλιτεχνική αξία. 

Ένα ενδεικτικό από τα αρνητικά σχόλια στο “Αθηνόραμα” : “Ο Σμαραγδής, η Wikipedia και ακόμα ένα αγιογραφικό πορτρέτο μιας επιφανούς προσωπικότητας της ελληνικής ιστορίας, χρωματισμένο με έντονη θρησκευτικότητα, ξέχειλο πατριωτισμό και μελοδραματικό μανιχαϊσμό.”  (Μανιχαϊσμος : Σημαίνει ότι ένα έργο Χωρίζει τον κόσμο αυστηρά σε δύο στρατόπεδα  απόλυτα καλούς και απόλυτα κακούς, δεν αφήνει γκρίζες ζώνες, αμφιβολίες, εσωτερικές συγκρούσεις ή αντιφάσεις στους χαρακτήρες, παρουσιάζει την ιστορία απλοϊκά και διδακτικά, με σαφή «ηθικό δίδαγμα» Με απλά λόγια «Ή άγιος ή δαίμονας» — τίποτα ενδιάμεσο.)

Εδώ όμως παρατηρείται το παράδοξο ότι η ταινία έχει βρεί μεγάλη ανταπόκριση στο ευρύτερο κοινό γιατί;

Ας  αφήσουμε την  Άντζελα (Αγγελική) Γκερέκου να μας πει την γνώμη της που βαραίνει διότι σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης και υποκριτική στην Ακαδημία Θεατρικών Σπουδών του Λονδίνου, ενώ εντάχθηκε και μαθήτευσε στην ομάδα του Ιταλού σκηνοθέτη Φεντερίκο Φελλίνι. Έχει ασχοληθεί με τον κινηματογράφο, την τηλεόραση και το θέατρο και έχει συνεργαστεί με πολλούς και σημαντικούς Έλληνες σκηνοθέτες.

“Η προσέγγιση που αντιμετωπίζει την ταινία «Καποδίστριας», εκτός των άλλων, ως «εμμονική αγιογραφία» φαίνεται να παραβλέπει κάτι ουσιώδες: ότι ο κινηματογράφος δεν είναι ιστορικό σχολικό εγχειρίδιο, αλλά ερμηνευτική τέχνη.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η ταινία αποτελεί μια κινηματογραφική αφήγηση που φωτίζει όπως οφείλει τον άνθρωπο πίσω από την Ιστορία.
Ο Γιάννης Σμαραγδής δεν επιχείρησε να κατασκευάσει έναν «ουδέτερο» Καποδίστρια. Κάτι τέτοιο, άλλωστε, δεν υπάρχει. Κάθε ιστορική αφήγηση είναι επιλογή οπτικής. Επέλεξε συνειδητά να αναδείξει τον Καποδίστρια ως ένα ηθικό και πολιτικό πρόσωπο υψηλής ευθύνης, σε μια χώρα που διαχρονικά δυσκολεύεται να συμφιλιωθεί με την έννοια της συλλογικής πειθαρχίας, της θεσμικής συγκρότησης και της υπέρβασης των ιδιωτικών συμφερόντων.

Αν αυτό εκλαμβάνεται ως «αγιογραφία», τότε ίσως το ζήτημα δεν αφορά την ταινία, αλλά τη δική μας αμηχανία απέναντι σε υψηλά πρότυπα.
Σε μια εποχή κυνισμού, σχετικισμού και εύκολης αποδόμησης, η ανάδειξη ενός ακέραιου και ευφυούς πολιτικού με όραμα, αδιαπραγμάτευτα αξιακά όρια, ήθος, αίσθημα δικαίου, πίστη και μεγιστο προσωπικό κόστος ενοχλεί.”

Πηγή : Πρώτο Θέμα. Όλο το άρθρο εδώ

 

Δεν είναι πρώτη φορά που ο “Καποδίστριας” ξεσηκώνει τος απλούς πολίτες, ας θυμηθούμε ξανά την τηλεοπτική παρουσίαση του Καποδίστρια το 1994 .

«Η Δολοφονία του Καποδίστρια» από τη θρυλική σειρά ντοκιμαντέρ του Φρέντυ Γερμανού «Εκπομπές που Αγάπησα», η οποία προβλήθηκε από την ΕΤ1 το 1994.
​Η εκπομπή εστιάζει στις τελευταίες στιγμές του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια, και στις συνθήκες της δολοφονίας του στο Ναύπλιο το 1831.
Ο Φρέντυ Γερμανός, με το χαρακτηριστικό του αφηγηματικό στυλ, συνδυάζει ιστορικά στοιχεία με μαρτυρίες και αναπαραστάσεις. Χρησιμοποιεί αποσπάσματα από παλαιότερες δικές του έρευνες (όπως από την εκπομπή «Πρώτη Σελίδα») και συνεντεύξεις με ιστορικούς και απογόνους προσώπων της εποχής.

Θεωρείται μία από τις πιο ολοκληρωμένες τηλεοπτικές προσεγγίσεις του θέματος, καθώς καταφέρνει να μεταφέρει το κλίμα της εποχής και τις πολιτικές ίντριγκες που οδήγησαν στο τραγικό γεγονός.

​Αν και δεν υπάρχουν σύγχρονες «κριτικές» με την έννοια της κινηματογραφικής ανάλυσης, η εκπομπή έχει λάβει διαχρονικά εξαιρετικές αντιδράσεις για τους εξής λόγους:
Ο Γερμανός επαινείται για τον τρόπο που μετατρέπει την ιστορία σε ένα ζωντανό, σχεδόν αστυνομικό θρίλερ, κρατώντας το ενδιαφέρον του θεατή αμείωτο.
​Παρά το συναισθηματικό βάρος του θέματος, η εκπομπή προσπαθεί να φωτίσει όλες τις πλευρές της σύγκρουσης (Καποδίστριας vs Μαυρομιχαλαίοι) χωρίς να περιορίζεται σε μια απλή «αγιογραφία».
​Πολλοί θεατές αναφέρουν στα σχόλιά τους (και στο YouTube) ότι η εκπομπή προκαλεί ρίγη συγκίνησης, ειδικά στο σημείο της περιγραφής της ίδιας της δολοφονίας έξω από τον Άγιο Σπυρίδωνα.
​Μπορείτε να παρακολουθήσετε το πλήρες επεισόδιο (διάρκειας περίπου 35 λεπτών) εδώ : ΦΡΕΝΤΥ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ‘Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ.
​Είναι μια εξαιρετική πηγή για όποιον θέλει να κατανοήσει τη σημασία του Καποδίστρια για το νεοσύστατο ελληνικό κράτος και το μέγεθος της απώλειάς του.

 

Βέβαια ας μην ξεχνάμε και την κατάρα του Εθνους μας. Αν με μαγικό τρόπο ερχόταν ένας νέος “ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ” , να πατάξει την διαφθορά, να θεσπίσει την αξιοκρατία, να βάλει “φρένο” στην καταλήστευση της χώρας από τους δήθεν “φίλους” μας, να πει στον γειτονά μας ότι εκεί που πατά,  ζούσαν χιλιάδες χρόνια πριν Έλληνες και εκεί είναι τα σύνορα της δικης μας καρδιάς, τότε θα τον δολοφονούσαμε και αυτόν.

 

ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΒΗΜΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ

Οι απόψεις που εκφράζονται  στα άρθρα της Ιστοσελίδας μας  ανήκουν αποκλειστικά στον/στη συγγραφέα και δεν απηχούν κατ’ ανάγκη τις θέσεις ή τις απόψεις της συντακτικής επιτροπής ή της ιστοσελίδας συνολικά, εκτός και αν ρητά αναφέτεται ως συντάκτης η ΕΕΥΕΔ ή ΔΣ/ΕΕΥΕΔ.

Επιμέλεια Ανάρτησης : Αργύρης Τασιόπουλος

---

ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

Αγαπητοί φίλοι

Είναι πολύ αισιόδοξη η αρχή του 2026 για την ΕΕΥΕΔ! Οι δημοσιεύσεις ποιότητας το διαβεβαιώνουν. Θα ήθελα όμως να πω την άποψη μου για το θέμα της ταινίας του Σμαραγδή. Είναι συνετό που η ιστοσελίδα μας δεν παίρνει θέση στην «διαμάχη» που εξελίσσεται!

Προσωπικά πιστεύω ότι έπρεπε να γίνει καλλίτερη επεξεργασία του σενάριου. Τα αρνητικά που υπάρχουν και η παράλειψη σημαντικών στοιχείων που θα αξιοποιούσαν την προσπάθεια της ταινίας, την αδίκησαν.

Θα σημειώσω όμως ότι ο ανύποπτος και μάλλον ατελώς ενημερωμένος θεατής δεν θα αντιληφθεί κάτι τέτοιο!

Εδώ είναι το ιδιαίτερο σημείο που θέλει προσοχή. Είναι σωστό να παρουσιάζεται στο κοινό που ελάχιστα γνωρίζει το θέμα, με τον τρόπο αυτό η «Ιστορία του Ι.Καποδίστρια;»! Το βασικότερο όμως είναι η εκτίμηση της αντίδρασης των θεατών. Ήταν πρωτοφανής ο αριθμός των ανθρώπων που σπεύσανε να παρακολουθήσουν την ταινία! Συγκλονιστικές όμως ήταν οι αντιδράσεις μετά το τέλος της προβολής! Τα δακρυσμένα μάτια και το παρατεταμένο χειροκρότημα είπαν πολλά!!!!

Το είχε επιτακτική συναισθηματική ανάγκη ο κόσμος μας! Η γενική απαξίωση που κυοφορείται στην εποχή μας και τα μεγάλα προβλήματα που συσσωρεύονται δημιουργούν πιεστική ανάγκη αναζήτησης προτύπων εντιμότητας (κατά πρώτο και κύριο λόγο!!!). Ανάγκη μεγάλη πολιτικής αξιοσύνης και κυρίως πραγματικής Εθνικής (ακόμη και θυσιαστικής!!!) συμπεριφοράς των κρατούντων.

Η ταινία παρά τις δίκαιες ενστάσεις το κατάφερε! Ο Ι.Καποδίστριας αν και όχι  σωστά παρουσιασμένος κατάφερε 200 σχεδόν χρόνια μετά την δολοφονία του να βοηθήσει πάλι, έστω και λίγο, την πατρίδα και τους Έλληνες που  τόσο το έχουν ανάγκη!!!

Οι αντιρρήσεις όμως των Ιστορικών είναι δίκαιες και σωστές. Ας τις μελετήσουμε με προσοχή. Προσωπικά, δουλεύοντας στα αρχεία του «Ανεξάρτητου», είχα μιλήσει για την: «Ιστορία του Πανεπιστημιακού Σπουδαστηρίου» και την «Ιστορία της Καρδιάς μας!!!». Σίγουρα όμως ο Σμαραγδής δεν δικαιολογείται για το σενάριο, αυτό είναι σαφές και άσχετο με όλα τα άλλα! Έδωσε την εντύπωση ότι ποντάρησε πολύ στο συναίσθημα, δημιουργώντας ακόμη και συγκινησιακή φλυαρία.   

Συγχωρήστε μου την ΑΥΘΑΊΡΕΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ!

Δεν θα πω τίποτε άλλο! Δεν θέλω να επεκταθώ γιατί δεν χρειάζεται.

Είμαι σίγουρος ότι με καταλάβατε!

Πολύ φιλικά

Λ.Βαζαίος