ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΣΙΣ

2026.10.30

1926–2026: Συμπληρώνονται φέτος 100 χρόνια από την ίδρυση της Στρατιωτικής Ιατρικής Σχολής (ΣΙΣ), συνέχεια της οποίας αποτελεί η σημερινή Στρατιωτική Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων (ΣΣΑΣ).

Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕΥΕΔ επιλέγει ως «Πανηγυρικό» της Επετείου, την ομιλία που εκφώνησε ο Πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), κατά την Επετειακή Εκδήλωση για τα «100 Χρόνια ΣΙΣ-ΣΣΑΣ», η οποία πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα Τελετών του ΑΠΘ την 27η Οκτωβρίου.

Η ομιλία του κ. Πρύτανη αποτελεί έναν πραγματικό ύμνο στην ιστορία, την προσφορά της ΣΙΣ-ΣΣΑΣ και την συνεργασία – συμπόρευση  ΑΠΘ – ΣΙΣ/ΣΣΑΣ. Σας την παραθέτουμε αυτούσια.

Σήμερα γιορτάζουμε έναν αιώνα συμπόρευσης της Στρατιωτικής Ιατρικής Σχολής και του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Και αυτό δεν είναι χωρίς αιτία. Δεν είναι τυχαίο που μοιραζόμαστε τα ίδια έδρανα και την ίδια προσήλωση στην πατρίδα και τις αξίες της. Στο επίκεντρο και των δύο, δημόσιου Πανεπιστημίου και Στρατιωτικών Σχολών, είναι η δύναμη των ανθρώπων. Με πένες και σπαθιά ή με tablets και drones, αυτά που θα έχουν πάντα σημασία είναι η γνώση, η τόλμη και το ελεύθερο φρόνημα. Αυτά σμιλεύουν την πραγματική δύναμη των Ελλήνων. 

Κοιτάξτε γύρω σας. Δείτε ποιοι, που και πότε βρισκόμαστε εδώ μαζί. Είμαστε οι άνθρωποι της γνώσης και της πράξης, στην Αίθουσα Τελετών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, στην καρδιά μιας πόλης που εδώ και αιώνες συμβολίζει την αντοχή, την πίστη και την ελευθερία. Μόλις χθες τιμήσαμε τον πολιούχο της Θεσσαλονίκης, τον Άγιο Δημήτριο, και την απελευθέρωση της πόλης. Αύριο, ολόκληρη η Ελλάδα θα τιμήσει την επέτειο του μεγάλου «Όχι». Ανάμεσα σε αυτές τις δύο κορυφαίες στιγμές της εθνικής μας μνήμης, τιμούμε έναν ακόμη θεσμό που συμπληρώνει έναν αιώνα ζωής. Εκατό χρόνια Στρατιωτικής Ιατρικής Σχολής. Εκατό χρόνια της διαδρομής που οδήγησε στη σημερινή Στρατιωτική Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων. 

Εκατό χρόνια από μια κοινή αφετηρία. Το Πανεπιστήμιο ιδρύθηκε το 1925 και η Στρατιωτική Ιατρική Σχολή το 1926, εκφράζοντας την ίδια εθνική ανάγκη: να επενδύσει η Ελλάδα στη γνώση, στην επιστήμη και στους ανθρώπους της.  Δεν έχει παρά ελάχιστη σημασία ότι η Ιατρική του Αριστοτελείου, αν και είχε προβλεφθεί από τον ιδρυτικό νόμο του Πανεπιστημίου, λειτούργησε τελικά το 1942, μέσα στις δύσκολες συνθήκες της Κατοχής. Μετά την απελευθέρωση της χώρας, η Πολιτεία πήρε μια στρατηγική απόφαση: το 1946 επανίδρυσε τη Στρατιωτική Ιατρική Σχολή με έδρα τη Θεσσαλονίκη και από το 1947 οι σπουδαστές της εντάχθηκαν στην ακαδημαϊκή ζωή του Αριστοτελείου. 

Η εγκατάσταση της Στρατιωτικής Ιατρικής Σχολής στη Θεσσαλονίκη ήταν πολύ σημαντική για την ενίσχυση της νεοσύστατης Ιατρικής Σχολής μας: τροφοδότησε την Ιατρική Σχολή με μεγάλο αριθμό φοιτητών ενισχύοντας τη δύναμή της κατά τα πρώτα δύσκολα χρόνια λειτουργίας της και έδωσε την ευκαιρία στην Ιατρική Σχολή να απαιτήσει περισσότερα κονδύλια και την προσοχή του κράτους, προκειμένου να ενισχυθεί με πόρους, προσωπικό και υποδομές η εκπαίδευση των στρατιωτικών ιατρών και προσέδωσε αίγλη γενικότερα στο Αριστοτέλειο, καθώς επρόκειτο για απευθείας σύνδεση μίας παραγωγικής Σχολής με την Ακαδημαϊκή Εκπαίδευση.

Από εκείνο το σημείο και μετά, οι δύο θεσμοί άρχισαν ουσιαστικά να αναπτύσσονται μαζί. Όσο το Αριστοτέλειο μεγάλωνε, τόσο μεγάλωνε και η Σχολή. Η ίδρυση της Κτηνιατρικής Σχολής το 1950, της Φαρμακευτικής το 1955 και της Οδοντιατρικής το 1959 άνοιξε νέους ορίζοντες. Η Στρατιωτική Ιατρική Σχολή δεν εκπαίδευε πλέον μόνο γιατρούς. Από το 1953 άρχισε σταδιακά να υποδέχεται κτηνιάτρους, φαρμακοποιούς και οδοντιάτρους, ανταποκρινόμενη στις νέες ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων και της σύγχρονης επιστήμης. Η φυσική εξέλιξη αυτής της πορείας ήταν η μετονομασία της, το 1970, σε Στρατιωτική Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων. Δεν άλλαξε μόνο το όνομά της. Διευρύνθηκε η αποστολή της. Στη μεγάλη οικογένεια των Επιστημών Υγείας προστέθηκαν οι Νομικές, οι Οικονομικές και, αργότερα, η Ψυχολογία και η Πληροφορική. 

Έτσι, η ίδια η ιστορία της ΣΣΑΣ αποτυπώνει την εξέλιξη της έννοιας της εθνικής άμυνας: όσο οι προκλήσεις γίνονταν πιο σύνθετες, τόσο διευρυνόταν και το επιστημονικό της υπόβαθρο. Το Πανεπιστήμιο πρόσφερε στη Σχολή το ακαδημαϊκό περιβάλλον μέσα στο οποίο άνθισε. Και η Σχολή, με τους σπουδαστές, τους αποφοίτους και τα στελέχη της, συνέβαλε ουσιαστικά στην ανάπτυξη του ίδιου του Αριστοτελείου. Οι δύο θεσμοί δεν πορεύτηκαν απλώς παράλληλα. Εξελίχθηκαν μαζί. Και αυτή η κοινή πορεία αποτελεί ένα από τα πλέον επιτυχημένα παραδείγματα σύζευξης της ανώτατης εκπαίδευσης με την εθνική αποστολή.

Κυρίες και κύριοι,

Όταν πριν από έναν αιώνα η Ελληνική Πολιτεία ίδρυσε τη Στρατιωτική Ιατρική Σχολή, έλαβε μια σπουδαία πολιτική και πολιτισμική απόφαση. Αποφάσισε ότι ο αξιωματικός των επιστημονικών σωμάτων δεν αρκεί να είναι ένας άριστος στρατιωτικός. Οφείλει να είναι πρώτα ένας άριστος επιστήμονας. Και γι’ αυτό επέλεξε το Πανεπιστήμιο. Γιατί η επιστημονική κατάρτιση δεν είναι μια συμπληρωματική δεξιότητα για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων. Είναι αναπόσπαστο στοιχείο της αποστολής τους. Η επιλογή αυτή δικαιώθηκε από τον χρόνο. Η ΣΣΑΣ αποτελεί ένα μοναδικό ακαδημαϊκό και εθνικό εγχείρημα. Για έναν ολόκληρο αιώνα, οι σπουδάστριες και οι σπουδαστές της δεν εκπαιδεύονται δίπλα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Εκπαιδεύονται μέσα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Μοιράζονται τα ίδια αμφιθέατρα. Τα ίδια Εργαστήρια. Τις ίδιες πανεπιστημιακές Κλινικές. Τις ίδιες Καθηγήτριες και τους ίδιους Καθηγητές. Τις ίδιες ακαδημαϊκές απαιτήσεις. Την ίδια αναζήτηση της γνώσης. Και αυτή η συνύπαρξη δεν υπήρξε ποτέ τυπική. Υπήρξε ουσιαστική.

Ως Πρύτανης του Αριστοτελείου αισθάνομαι υπερήφανος γιατί το Πανεπιστήμιο μας συμμετέχει σε μία κλειστή ομάδα εκλεκτών Ιδρυμάτων ανά τον κόσμο, τα οποία έχουν άμεση σχέση με τις ένοπλες δυνάμεις. Η στρατιωτική στολή και η πανεπιστημιακή τήβεννος δε συμβολίζουν δύο διαφορετικούς κόσμους. Συμβολίζουν δύο διαφορετικές εκφράσεις της ίδιας αποστολής. Της προσφοράς στον άνθρωπο και στην πατρίδα. Και την υπηρετούν με συνέπεια για έναν ολόκληρο αιώνα!  Μαζί αποδείξαμε ότι η στρατιωτική εκπαίδευση και η πανεπιστημιακή παιδεία όχι μόνο μπορούν να συνυπάρξουν, αλλά όταν συμπορεύονται διαμορφώνουν επιστήμονες με βαθιά γνώση, ισχυρό χαρακτήρα και υψηλό αίσθημα ευθύνης. Γι’ αυτό πολλοί απόφοιτοι της Σχολής επέστρεψαν αργότερα στο Αριστοτέλειο ως διακεκριμένοι Καθηγητές, γι’ αυτό Καθηγητές μας διετέλεσαν κατά καιρούς και Εκπαιδευτές της Σχολής Σας. 

Έτσι οικοδομήσαμε μια πραγματική κοινότητα γνώσης, αμοιβαίου σεβασμού και εμπιστοσύνης. Έτσι κάνουμε πράξη τα νάματα του παρελθόντος. Ο Ιπποκράτης μας δίδαξε ότι ο γιατρός υπηρετεί πρώτα τον άνθρωπο. Ο Αριστοτέλης ότι η αρετή πραγματώνεται μέσα από τις επιλογές μας. Οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις μας διδάσκουν καθημερινά ότι η αποστολή προηγείται του προσωπικού συμφέροντος. Η ΣΣΑΣ καταφέρνει επί έναν αιώνα να συνθέτει αυτές τις τρεις μεγάλες ελληνικές παραδόσεις: την επιστήμη, την αρετή και το καθήκον. Γιατί η γνώση χωρίς κρίση μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Η ισχύς χωρίς αξίες μπορεί να γίνει καταστροφική. Και η τεχνολογία χωρίς ηθική δεν οδηγεί σε οποιαδήποτε πρόοδο.

Αγαπητές σπουδάστριες και αγαπητοί σπουδαστές,

Στρέφομαι τώρα σε εσάς για να τιμήσω πρώτα αυτό που θα σας διακρίνει μέχρι το τέλος της ζωής σας. Οι περισσότεροι συνομίληκοι σας επιλέγουν ένα επάγγελμα. Εσείς επιλέξατε μια αποστολή. Είστε οι αυριανοί γιατροί, οδοντίατροι, φαρμακοποιοί, κτηνίατροι, ψυχολόγοι, νομικοί και οικονομολόγοι των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Είστε επιπλέον οι αυριανοί ηγέτες στους χώρους ευθύνης σας. Και ως ηγέτες αντιλαμβάνεστε ότι θα υπηρετήσετε την πατρίδα σε έναν κόσμο πολύ διαφορετικό από εκείνον που γνώρισαν οι αξιωματικοί που θα αντικαταστήσετε. Έναν κόσμο στον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη, η βιοτεχνολογία, η κυβερνοασφάλεια, οι υβριδικές απειλές και οι νέες τεχνολογίες μεταβάλλουν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την άμυνα, την ασφάλεια και την υγεία. 

Στο νέο αυτό περιβάλλον, η πραγματική ισχύς ενός κράτους δε θα μετριέται μόνο από τα οπλικά του συστήματα. Θα μετριέται ολοένα και περισσότερο από την ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού του. Από το επίπεδο της εκπαίδευσής του. Από την ικανότητά του να παράγει γνώση, να καινοτομεί και να προσαρμόζεται. Δείτε το ζωντανό παράδειγμα της Ουκρανίας που μέσα σε τέσσερα χρόνια πολέμου και υπό συνθήκες ανηλεών πιέσεων από τεχνολογικά και αριθμητικά υπέρτερο αντίπαλο, οι άνθρωποι της πέτυχαν να εξελίξουν συστήματα που σήμερα γίνονται πρότυπα για τους πιο προηγμένους στρατούς. 

Γι’ αυτό και ο ρόλος του Πανεπιστημίου γίνεται σήμερα ακόμη πιο κρίσιμος. Οι μεγάλοι θεσμοί δε δικαιώνονται επειδή διατηρούν το παρελθόν τους. Δικαιώνονται επειδή έχουν το θάρρος να ανανεώνονται και να απαντούν στις ανάγκες κάθε εποχής. ΣΣΑΣ και Αριστοτέλειο μπαίνουν ήδη στον δεύτερο αιώνα της ιστορίας τους, σε μια εποχή που απαιτεί στενότερη σύνδεση της γνώσης με την πράξη, της επιστήμης με την εθνική ευθύνη, της έρευνας με τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και της χώρας. Με απόλυτο σεβασμό στον διακριτό ρόλο κάθε θεσμού, πιστεύω ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια να εμβαθύνουμε ακόμη περισσότερο τη συνεργασία μας στην εκπαίδευση, στην έρευνα, στην καινοτομία και στη δια βίου μάθηση.

Κύριε Αρχηγέ, αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι, 

Υπάρχουν θεσμοί που γράφουν ιστορία, υπάρχουν και θεσμοί που διαμορφώνουν το μέλλον. Η Στρατιωτική Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο ανήκουν στους δεύτερους. Εκατό χρόνια πριν, κάποιοι είχαν την τόλμη να μας συνδέσουν και η ιστορία επαλήθευσε την επιλογή τους. Σήμερα, οφείλουμε να τους ξεπεράσουμε.  Να δημιουργήσουμε νέες δυνατότητες συνεργασίας. Να επενδύσουμε ακόμη περισσότερο στην έρευνα και στην καινοτομία. Να προετοιμάσουμε τις επόμενες γενιές αξιωματικών και επιστημόνων για έναν κόσμο που μας χρειάζεται επειγόντως. Να αναβαθμίσουμε τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα για να προσελκύσουμε το ενδιαφέρον των νέων της χώρας μας και να καλλιεργήσουμε διεθνείς συνεργασίες σε κάθε επίπεδο. 

Η δική μας συνεργασία θα συνεχιστεί δυναμικά. Με  πίστη στην επιστήμη. Με πίστη στην πατρίδα. Γιατί, τελικά, η πραγματική δύναμη μιας χώρας δε βρίσκεται μόνο στην ισχύ των όπλων της, στην κοινωνική της κινητικότητα ή στην αναπτυξιακή ροπή της οικονομίας της. 

Βρίσκεται στους ανθρώπους της. Αυτοί είναι η ισχυρότερη δύναμη αποτροπής κάθε παρόντος ή μελλοντικού αμφισβητία των δικαίων μας. Οι άνθρωποι μας. Οι άνθρωποι που συνδυάζουν γνώση και ήθος, προσωπική φιλοδοξία και αίσθημα καθήκοντος, ελεύθερη σκέψη και ατσάλινη αφοσίωση στην πατρίδα. 

Αυτό υπηρετεί εδώ και έναν αιώνα η Στρατιωτική Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων. Αυτό υπηρετεί εδώ και έναν αιώνα το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Και αυτό ακριβώς χρωστάμε στους προγόνους και τους απογόνους μας. 

Χρόνια Πολλά στην Στρατιωτική Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων! 

Σας ευχαριστώ θερμά.

Κυριάκος Αναστασιάδης, MD, PhD, FETCS, FCCP, FESC

Καθηγητής Καρδιοχειρουργικής

Πρύτανης Αριστοτελείου Πανεπιστημίου

Διευθυντής Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής, Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠA

Βιογραφικό εδώ

Επιμέλεια Ανάρτησης : Αργύρης Τασιόπουλος

Κείμενο σε εκτυπώσιμη μορφή : εδώ