ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΧΩΡΟΥ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΕΥΣΗΣ
Κατά την ανάπτυξη ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στο πλαίσιο Επιχειρήσεων Υποστήριξης της Ειρήνης και λοιπών πολυεθνικών αποστολών, οι χώροι στρατοπέδευσης και εγκατάστασης των τμημάτων καθορίζονται, κατά κανόνα, από την αρμόδια στρατιωτική αρχή της Πολυεθνικής Δύναμης.
Η εμπειρία προηγούμενων αποστολών έχει καταδείξει ότι, σε αρκετές περιπτώσεις, κατά την επιλογή των χώρων που διατίθενται στις εθνικές δυνάμεις δεν εφαρμόζονται πλήρως οι προβλεπόμενες διαδικασίες αξιολόγησης και τα κριτήρια που προβλέπονται από τα πρότυπα και τις Συμφωνίες Τυποποίησης του ΝΑΤΟ (STANAGs). Ως αποτέλεσμα, ορισμένοι χώροι αποδείχθηκαν επιχειρησιακά ή υγειονομικά ακατάλληλοι, ενώ σε άλλες περιπτώσεις απαιτήθηκαν σημαντικές εργασίες εξυγίανσης, βελτίωσης υποδομών ή λήψης πρόσθετων μέτρων ασφαλείας πριν καταστούν κατάλληλοι για χρήση.
Το ΝΑΤΟ διαθέτει τυποποιημένες διαδικασίες, κατευθυντήριες οδηγίες και πρότυπα για την επιλογή και αξιολόγηση χώρων στρατοπέδευσης, βάσεων και στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Ωστόσο, δεν υφίσταται μία ενιαία STANAG που να περιλαμβάνει ολοκληρωμένο ερωτηματολόγιο καταλληλότητας για κάθε περίπτωση.
-
- Η συστηματική παρακολούθηση των περιβαλλοντικών συνθηκών (αέρας, νερό, έδαφος) γύρω από τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
- Ο εντοπισμός και η αξιολόγηση κινδύνων που μπορεί να επηρεάσουν την υγεία του στρατιωτικού προσωπικού.
- Η τεκμηρίωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη δημιουργία ή την κατάργηση βάσεων και στρατοπέδων.
ΦΥΛΛΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΧΩΡΟΥ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΕΥΣΗΣ
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ (ΕΕΥΕΔ)
Α. Γενικά Στοιχεία
- Ονομασία χώρου:
- Συντεταγμένες:
- Ημερομηνία αναγνώρισης:
- Ομάδα αναγνώρισης:
- Προβλεπόμενη δύναμη (άτομα):
- Προβλεπόμενη διάρκεια εγκατάστασης:
Β. Επιχειρησιακή Καταλληλότητα
Θέση
□ Βρίσκεται εντός της καθορισμένης περιοχής επιχειρήσεων;
□ Επιτρέπει γρήγορη ανάπτυξη των δυνάμεων;
□ Επιτρέπει εύκολη υποστήριξη από ανώτερα κλιμάκια;
□ Υπάρχουν εναλλακτικές οδοί προσέγγισης;
□ Επιτρέπει ταχεία εκκένωση;
Ασφάλεια
□ Υπάρχουν φυσικά εμπόδια γύρω από τον χώρο;
□ Μπορεί να δημιουργηθεί ασφαλής περίμετρος;
□ Υπάρχουν υψώματα που δεσπόζουν επί του χώρου;
□ Υπάρχουν τυφλοί τομείς παρατήρησης;
□ Υπάρχει επαρκής χώρος για φυλάκια;
□ Μπορούν να εγκατασταθούν σημεία ελέγχου εισόδου;
□ Υπάρχει δυνατότητα φωτισμού ασφαλείας;
□ Υπάρχει κίνδυνος δολιοφθοράς;
Γ. Έδαφος
Γενική κατάσταση
□ Το έδαφος είναι επίπεδο;
□ Το έδαφος είναι σταθερό;
□ Υπάρχουν βραχώδεις περιοχές;
□ Υπάρχουν ελώδεις περιοχές;
□ Υπάρχουν κατολισθητικοί κίνδυνοι;
□ Υπάρχει επαρκής αποστράγγιση;
□ Παρατηρούνται ίχνη προηγούμενων πλημμυρών;
Φέρουσα Ικανότητα
□ Υποστηρίζει βαρέα φορτηγά;
□ Υποστηρίζει ερπυστριοφόρα;
□ Υποστηρίζει γερανούς;
□ Υποστηρίζει κοντέινερ;
□ Απαιτείται βελτίωση εδάφους;
Δ. Μετεωρολογικοί Παράγοντες
□ Υπάρχει προστασία από ισχυρούς ανέμους;
□ Υπάρχει φυσική σκίαση;
□ Υπάρχει κίνδυνος χιονοκάλυψης;
□ Υπάρχει κίνδυνος παγετού;
□ Υπάρχει κίνδυνος πυρκαγιάς;
□ Υπάρχει ιστορικό ακραίων φαινομένων;
Ε. Οδικό Δίκτυο
Πρόσβαση
□ Υπάρχει ασφαλτοστρωμένη πρόσβαση;
□ Υπάρχει πρόσβαση όλο το έτος;
□ Υπάρχουν περιορισμοί βάρους;
□ Υπάρχουν στενά περάσματα;
□ Υπάρχουν γέφυρες;
□ Οι γέφυρες υποστηρίζουν στρατιωτικά φορτία;
Κυκλοφορία
□ Υπάρχει δυνατότητα κυκλικής κίνησης οχημάτων;
□ Υπάρχει χώρος στάθμευσης;
□ Υπάρχει χώρος αναστροφής;
□ Υπάρχει δυνατότητα απόκρυψης οχημάτων;
ΣΤ. Υδροδότηση
□ Υπάρχει διαθέσιμη πηγή νερού;
□ Υπάρχουν γεωτρήσεις;
□ Υπάρχουν δεξαμενές;
□ Το νερό είναι πόσιμο;
□ Απαιτείται καθαρισμός;
□ Η παροχή επαρκεί για το προσωπικό;
□ Η παροχή επαρκεί για τα οχήματα;
Ζ. Ηλεκτροδότηση
□ Υπάρχει δίκτυο ηλεκτρισμού;
□ Υπάρχει επαρκής ισχύς;
□ Υπάρχει εφεδρική παροχή;
□ Υπάρχει χώρος για γεννήτριες;
□ Υπάρχει δυνατότητα διασποράς γεννητριών;
Η. Επικοινωνίες
□ Υπάρχει κάλυψη κινητής τηλεφωνίας;
□ Υπάρχει οπτική επαφή για ζεύξεις;
□ Υπάρχουν παρεμβολές;
□ Υπάρχουν διαθέσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές;
□ Υπάρχει δυνατότητα εγκατάστασης ιστών;
Θ. Υγειονομικοί Παράγοντες
- Υπάρχουν έντομα ή τρωκτικά;
- Υπάρχουν στάσιμα νερά;
- Υπάρχουν βιομηχανικοί ρύποι;
- Υπάρχουν βιολογικοί ρύποι;
- Υπάρχουν βιομηχανικές εγκαταστάσεις σε λειτουργία;
- Υπάρχουν βιομηχανικές εγκαταστάσεις κατεστραμένες ;
- Υπάρχει ατοσφαιρική ρύπανση αν ναι από τι;
- Υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης νερού;
- Υπάρχει επιδημιολογικό ιστορικό της περιοχής;
- Υπάρχει κοντινό νοσοκομείο;
- Υπάρχει δυνατότητα MEDEVAC;
Ι. Περιβαλλοντικοί Παράγοντες
□ Υπάρχουν προστατευόμενες περιοχές;
□ Υπάρχουν αρχαιολογικοί χώροι;
□ Υπάρχουν περιορισμοί χρήσης γης;
□ Υπάρχει κίνδυνος περιβαλλοντικής ρύπανσης;
Προκαταρκτική Περιβαλλοντική και Ραδιολογική Αξιολόγηση»
- Υπάρχουν ενδείξεις προηγούμενων βομβαρδισμών;
- Υπάρχουν κρατήρες ή κατεστραμμένα τεθωρακισμένα;
- Υπάρχουν ενδείξεις χρήσης πυρομαχικών DU;
- Έχει πραγματοποιηθεί Environmental Baseline Survey;
- Έχουν ληφθεί δείγματα εδάφους, νερού και αέρα;
- Υπάρχουν διαθέσιμες μετρήσεις ακτινοβολίας και βαρέων μετάλλων;
- Απαιτείται περιορισμός πρόσβασης ή εξυγίανση της περιοχής;
ΙΑ. Χώροι Υποστήριξης
□ Υπάρχει χώρος αποθηκών;
□ Υπάρχει χώρος καυσίμων;
□ Υπάρχει χώρος πυρομαχικών;
□ Υπάρχει χώρος συντήρησης οχημάτων;
□ Υπάρχει χώρος υγειονομικού σταθμού;
□ Υπάρχει χώρος διοίκησης;
□ Υπάρχει χώρος ελικοδρομίου;
ΙΒ. Τελική Αξιολόγηση
Βαθμολογία
- Επιχειρησιακή Καταλληλότητα: ___ / 25
- Ασφάλεια: ___ / 25
- Υποδομές: ___ / 20
- Υποστήριξη: ___ / 15
- Υγειονομικά: ___ / 10
- Περιβάλλον: ___ / 5
Σύνολο
___ / 100
Κατηγορία
- 90–100: Άριστος χώρος
- 75–89: Κατάλληλος
- 60–74: Κατάλληλος με βελτιώσεις
- 40–59: Οριακά κατάλληλος
- Κάτω από 40: Ακατάλληλος
Τελική Εισήγηση
□ Εγκρίνεται
□ Εγκρίνεται με περιορισμούς
□ Απορρίπτεται
Αντιστοίχιση των ενοτήτων – πηγών του ερωτηματολογίου
| Ενότητα | Κύρια αναφορά |
|---|---|
| Επιχειρησιακή καταλληλότητα | AJP-3.12 |
| Έδαφος – Μηχανικό | ATP-3.12.1, ATP-3.12.1.4 |
| Πρόσβαση – Οδικό δίκτυο | ATP-3.12.1 |
| Ύδρευση | STANAG 2136, AJMedP-4 |
| Υγειονομικοί παράγοντες | AJMedP-4, STANAG 2535 |
| Περιβαλλοντικοί κίνδυνοι | STANAG 7141, AJEPP-2, AJEPP-6 |
| Διαχείριση αποβλήτων | AJEPP-2, AJEPP-6 |
| Υποδομές στρατοπέδου | ATP-3.12.1.4 |
| Τελική αξιολόγηση | Σύνθεση των ανωτέρω |
Χρήσιμη Βιβλιογραφία για περαιτέρω διερεύνηση του θέματος :
Περιβαλλοντική προστασία
- STANAG 7141 – Joint NATO Doctrine for Environmental Protection During NATO-led Military Activities.
- AJEPP-2 – Environmental Protection Best Practices and Standards for Military Camps in NATO Operations.
- AJEPP-6 – NATO Camp Environmental File During NATO-led Operations.
- Περιλαμβάνει:
- Environmental Baseline Study
- Environmental Health Site Assessment
- Sampling Protocols
- Environmental Condition Report
- Hazardous Materials
Είναι ίσως το σημαντικότερο έγγραφο για την περιβαλλοντική αξιολόγηση στρατοπέδου.
Υγειονομική αξιολόγηση
- AJMedP-4 – Allied Joint Medical Force Health Protection Doctrine.
- SRD AJMedP-4-12 – Environmental Health Risk Assessment.
- Περιλαμβάνει πραγματικό υπόδειγμα Environmental Health Site Assessment, ιδιαίτερα χρήσιμο για αξιολόγηση χώρων από Υγειονομικό προσωπικό.
- STANAG 2535 – Deployment Health Surveillance.
- STANAG 2136 – Requirements for Water Potability During Field Operations and Emergency Situations.
Εικόνα εξωφύλλου.
Blace
Ο 34 ΛΕΚ (Λόχος Ελέγχου Κυκλοφορίας) στρατοπέδευε σε κτίριο στο προαύλιο του τελωνίου επί του κεντρικού δρομολογίου FYROM – Κοσόβου και ασκούσε έλεγχο κυκλοφορίας διερχομένων οχημάτων. Σε μικρή απόσταση 150 μέτρων περίπου από το σημείο που στρατοπέδευε ο 34ΛΕΚ υπήρχε η βιομηχανία παραγωγής ειδών αμιάντου SHAR-SALONIT, εκτός λειτουργίας και με μεγάλη ποσότητα σκόνης αμιάντου να έχει επικαλύψει το δάπεδο, ανασφάλιστη, με κίνδυνο διαφυγής της σκόνης στο περιβάλλον .
Σε πολύ μικρή απόσταση ήταν η τσιμεντοβιομηχανία KOSOVA-SHAR. Η τσιμεντοβιομηχανία ήταν υπό τον έλεγχο του UCK και λειτουργούσε το τμήμα έψησης χωρίς φίλτρα (υπήρχε κόστος). Μεγάλες ποσότητες τσιμεντόσκονης εκλυόταν στο περιβάλλον. Η έντονη κυκλοφορία των οχημάτων ανακάτωνε την σκόνη που τσιμέντωνε με την σειρά της οχήματα και πνεύμονες. Το προσωπικό εμφάνιζε βήχα, ρινίτιδα, επιπεφυκίτιδα, άσθμα, δερματίτιδες.
Δεν είχε πραγματοποιηθεί περιβαλλοντικός έλεγχος ούτε από εμάς ούτε από την KFOR ούτε από εμάς.
Αρχικά η ρύπανση αποκαλύφθηκε απο δημοσίευμα Ολανδικής Εφημερίδας. Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας διέταξε απευθείας έρευνα με συντονισμό της ΔνσηςΠΧΟ/Γ’ΚΝΟ. Πραγματοποιήθηκαν έρευνες από την Δνση ΠΧΟ/Γ,ΚΝΟ, Πνευμονολόγο Ιατρό από το 424 ΓΣΝΕ, το Τμήμα Χημείας Περιβάλλοντος του ΑΠΘ, η ρύπανση επιβεβαιώθηκε. H KFOR δεν ανταποκρίθηκε στο αιτημα του Στρατού για ληψη μέτρων και μετά 2 χρόνια ο Αρχηγός Στρατού Αντγος Παναγιώτης Χαρβάλας απέσειρε τον 34 ΛΕΚ από την περιοχή.
Ανάρτηση από Αργύρη Τασιόπουλο